İngiltere, Ukrayna’ya uzun menzilli SCALP (Storm Shadow) seyir füzelerinin sınıflandırılmış teknik planlarını teslim etti. Savunma kaynaklarına göre, bu adım Kiev’in füze üretim kapasitesini güçlendirmeyi ve Batı’nın askeri desteğini derinleştirmeyi hedefliyor. Paylaşım, Moskova ile Londra arasında İngiltere’nin Ukrayna’ya askeri desteği nedeniyle tansiyonun yükseldiği bir dönemde gerçekleşti. İngiliz hükümeti, Ukrayna’nın kendi savunma sanayisini geliştirmesine yönelik bu tür teknik yardımların, çatışmanın seyrini değiştirebileceğini değerlendiriyor.
Gelişmenin arka planı
SCALP/Storm Shadow füzeleri, 250 kilometreyi aşan menziliyle Ukrayna’nın Rusya’nın derinliklerindeki hedefleri vurmasına olanak tanıyor. İngiltere, bu füzeleri daha önce de Ukrayna’ya tedarik etmişti. Ancak teknik planların (blueprint) paylaşılması, tedarikin ötesinde bir iş birliği anlamına geliyor. Uzmanlar, bu planların Ukrayna’nın kendi füze üretim tesislerini kurmasına veya mevcut füzelerin bakım ve onarımını yerel olarak yapmasına imkân tanıyabileceğini belirtiyor.
İngiltere Savunma Bakanlığı (MoD) konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmasa da, üst düzey bir yetkilinin “Ukrayna’nın kendini savunma kapasitesini artırmak için her türlü desteği sağlıyoruz” dediği aktarılıyor. Bu paylaşımın, İngiltere’nin Ukrayna’ya sağladığı en kapsamlı teknik desteklerden biri olduğu yorumları yapılıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Moskova-Londra hattında gerilimi daha da tırmandırdı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, İngiltere’nin bu adımını “provokasyon” olarak nitelendirirken, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in sözcüsü Dmitri Peskov, “İngiltere’nin doğrudan çatışmanın içine sürüklenmesi tehlikeli sonuçlar doğurur” uyarısında bulundu. İngiltere ise Ukrayna’nın meşru müdafaa hakkını desteklediğini ve bu tür desteklerin uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor.
SCALP füzeleri, Fransa ve İtalya gibi diğer Avrupa ülkeleri tarafından da kullanılıyor. İngiltere’nin planları paylaşma kararı, Batılı ülkelerin Ukrayna’ya yönelik askeri desteğinin kapsamını genişletebilir. Ancak bu durum, NATO-Rusya arasındaki gerilimi de artırabilir. Uzmanlar, bu tür teknik transferlerin savaşın seyrini değiştirebileceği gibi, Moskova’nın misilleme olasılığını da yükselttiğine dikkat çekiyor. Ayrıca, bu planların savaş sonrası dönemde Ukrayna’nın savunma sanayisinin temelini oluşturabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, NATO’nun güney kanadında önemli bir müttefik olarak bu gelişmeyi yakından izlemektedir. İngiltere’nin Ukrayna’ya füze teknolojisi desteği, Karadeniz’deki güç dengesini etkileyebilir. Ankara, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü desteklerken, Rusya ile de dengeli ilişkiler sürdürme politikası izliyor. Bu tür bir teknik transfer, bölgedeki askeri gerilimi artırabilir ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin önemini bir kez daha öne çıkarabilir. Türkiye’nin, savaşın tırmanmasına yol açabilecek adımlardan kaçınarak diyaloğa dayalı bir çözüm bulunması yönündeki çağrıları bu bağlamda önemini koruyor. Ayrıca, Türk savunma sanayisinin kendi füze teknolojilerinde kaydettiği ilerleme, bu tür paylaşımların bölgesel yansımalarını yakından takip etmesini gerektiriyor.
