İngiltere Rekabet ve Piyasalar Otoritesi (CMA), Google’ın arama hizmetlerine yönelik davranış kurallarını belirlediğini duyurdu. Dijital piyasalarda rekabeti artırmayı hedefleyen düzenleme, Google’ın arama sonuçlarında kendi hizmetlerine haksız avantaj sağlamasını engellemeyi amaçlıyor. CMA, bu adımla tüketicilerin daha fazla seçeneğe erişmesini ve rakiplerin adil şartlarda rekabet edebilmesini sağlamayı hedefliyor. Yeni kurallar, Google’ın İngiltere’deki arama pazarındaki hakim konumunu dengelemeye yönelik önemli bir düzenleyici hamle olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin arka planı
CMA, son yıllarda büyük teknoloji şirketlerinin pazar gücünü denetlemek için çeşitli düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Google’ın arama motoru, İngiltere’de yüzde 90’ın üzerinde pazar payına sahip. Otorite, şirketin arama sonuçlarında kendi alışveriş, harita veya seyahat hizmetlerini öne çıkararak diğer sağlayıcıları dezavantajlı duruma düşürdüğünü tespit etmişti. 2021’de yürürlüğe giren Dijital Piyasalar Birimi (DMU), bu tür davranışları engellemek için kurallar geliştirme yetkisine sahip. Yeni düzenleme, Google’ın arama sonuçlarında şeffaflık ilkesi çerçevesinde hareket etmesini, kullanıcı verilerini rakiplerle paylaşmasını ve üçüncü taraf hizmetlerine adil erişim sağlamasını zorunlu kılıyor. Ayrıca Google, algoritmik kararlarını ve reklam fiyatlandırma politikalarını CMA’ya bildirmekle yükümlü hale geliyor.
CMA Başkanı Sarah Cardell, “Dijital piyasalarda rekabetin sağlanması, tüketiciler için daha iyi hizmet ve daha düşük fiyat anlamına geliyor. Bugünkü adım, Google’ın pazar gücünü kötüye kullanmasının önüne geçmek için atılmış kritik bir adımdır” dedi. Düzenleme, teknoloji devlerinin faaliyetlerini yakından takip eden Avrupa Birliği’nin Dijital Piyasalar Yasası’na (DMA) benzer bir yaklaşım sergiliyor. Ancak İngiltere’nin Brexit sonrası bağımsız düzenleme kapasitesi, bu tür ulusal kuralların önemini artırıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
CMA’nın kararı, yalnızca İngiltere’yi değil, küresel teknoloji düzenlemeleri açısından da örnek teşkil edebilir. Avrupa Birliği, benzer düzenlemeleri DMA kapsamında uygulamaya koymuş olsa da, İngiltere’nin adımı, özellikle dijital reklam ve arama pazarındaki şeffaflık taleplerine yeni bir boyut kazandırıyor. ABD’de de Federal Ticaret Komisyonu (FTC) ve Adalet Bakanlığı, Google’a yönelik antitröst soruşturmalarını sürdürüyor. Analistler, İngiltere’nin bu hamlesinin, teknoloji devlerine yönelik küresel regülasyon dalgasının bir parçası olduğunu belirtiyor. Google ise CMA’nın kararına saygı duyduğunu ancak düzenlemenin inovasyonu ve kullanıcı deneyimini olumsuz etkilememesi gerektiğini vurguladı. Şirket, arama hizmetlerindeki iyileştirmelerin kullanıcılara fayda sağladığını savunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, dijital piyasalarda benzer rekabet sorunlarıyla karşı karşıya. Rekabet Kurumu, Google’a yönelik önceden soruşturmalar yürütmüş ve para cezaları uygulamıştı. İngiltere’nin yeni düzenlemesi, Türkiye’deki düzenleyicilere örnek olabilir. Özellikle yerel arama motorları ve dijital hizmet sağlayıcıları, bu tür kuralların Türkiye’de de uygulanmasını talep edebilir. Ayrıca, Türk şirketlerinin İngiltere pazarında faaliyet göstermesi durumunda, bu kurallara uyum sağlamaları gerekecek. Küresel teknoloji regülasyonlarındaki bu gelişmeler, Türkiye’nin dijital ekonomi politikalarını şekillendirirken dikkate alması gereken önemli bir referans noktasıdır.
