İngiltere'de 16 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarını kullanması yasaklanıyor. Başbakan Keir Starmer, 13 Mayıs 2025 Pazartesi günü yaptığı açıklamada, sosyal medyanın gençler üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekerek, bu platformların çocukları mutsuz ettiğini ve ruh sağlıklarına zarar verdiğini söyledi. Starmer'ın duyurusuna göre yasak, Snapchat, TikTok, YouTube, Instagram ile Meta'nın sahibi olduğu Facebook ve X (eski adıyla Twitter) gibi platformları kapsayacak. Ancak WhatsApp gibi mesajlaşma uygulamaları bu yasağın dışında tutulacak. Kararın ne zaman yürürlüğe gireceği ve hangi yaptırımların uygulanacağı ise henüz netleşmiş değil.
Sosyal medyanın çocuklar üzerindeki etkisi tartışılıyor
İngiltere hükümeti, son yıllarda yapılan bilimsel araştırmaların sosyal medyanın gençlerin ruh sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkiler yarattığını ortaya koyduğunu belirtiyor. Özellikle ergenlik dönemindeki çocuklarda kaygı, depresyon ve yalnızlık hissinin arttığı, uyku düzeninin bozulduğu ve siber zorbalık vakalarının yaygınlaştığı ifade ediliyor. Starmer, konuya ilişkin yaptığı konuşmada, "Sosyal medya platformları, çocuklarımızı mutsuz ediyor, onları bağımlı hale getiriyor ve gerçek dünyadan koparıyor. Bu duruma bir son vermek zorundayız" dedi. Yasak kapsamında, platformların 16 yaş altı kullanıcıları tespit ederek hesaplarını kapatması istenecek. Yasağa uymayan şirketlere ise ağır para cezaları ve hatta erişim engeli gibi yaptırımlar uygulanabileceği belirtiliyor. Bununla birlikte, mesajlaşma uygulamalarının yasak dışında tutulması, bu platformların da benzer riskler taşıdığı yönünde eleştirilere yol açtı. Uzmanlar, özellikle WhatsApp ve Telegram gibi uygulamalarda da çocukların zararlı içeriklere maruz kalabildiğine dikkat çekiyor.
Küresel boyutta yankı uyandıran karar
İngiltere'nin bu adımı, sosyal medyanın düzenlenmesi konusunda dünyada bir ilk olma özelliği taşıyor. Avrupa Birliği, geçtiğimiz yıllarda Dijital Hizmetler Yasası ile çocukların çevrimiçi güvenliğini artırmaya yönelik adımlar atmış, ancak bu denli kapsamlı bir yaş sınırlaması getirmemişti. ABD'de ise konuyla ilgili federal düzeyde henüz somut bir adım atılmış değil. Avustralya, geçtiğimiz yıl 16 yaş altına sosyal medya yasağı getirmeyi değerlendirdiğini açıklamış ancak henüz yasalaştırmamıştı. İngiltere'nin kararı, diğer ülkeler için de emsal teşkil edebilecek bir gelişme olarak görülüyor. Teknoloji şirketleri ise karara tepkili. Sosyal medya platformlarını temsil eden TechUK adlı sivil toplum kuruluşu, yasağın "orantısız" olduğunu ve çocukların ifade özgürlüğünü kısıtlayacağını savundu. Öte yandan, çocuk hakları savunucuları ve bazı ebeveyn grupları kararı memnuniyetle karşıladı. Uygulamanın detaylarının önümüzdeki haftalarda netleşmesi ve yasa tasarısının parlamentoya sunulması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin sosyal medya yasağı, Türkiye'de de benzer tartışmaları alevlendirebilir. Türkiye'de özellikle 2021'de kabul edilen sosyal medya yasası ve BTK'nın düzenlemeleri, çocukların çevrimiçi güvenliğini kısmen ele almış ancak bu denli kapsamlı bir yaş sınırlaması getirmemişti. Starmer'ın kararı, Türk hükümetinde de yankı uyandırabilir; AK Parti ve MHP'li yetkililer, daha önce çocukların sosyal medyadan korunması gerektiğine dair açıklamalar yapmıştı. Bununla birlikte, Türkiye'nin ifade özgürlüğü ve sansür tartışmaları bağlamında hassas bir konumda olduğu unutulmamalı. Yasağın, Türkiye'de de benzer bir düzenlemeyi gündeme getirip getirmeyeceği ve bunun uluslararası teknoloji şirketleriyle ilişkileri nasıl etkileyeceği merak konusu. Küresel düzeyde böyle bir emsal, diğer ülkelerin de harekete geçmesini hızlandırabilir.
