İngiltere Yeşiller Partisi, hafta sonu düzenlenen parti konferansında Siyonizm'i ırkçılığın bir biçimi olarak sınıflandıran bir önergeyi kabul etti. Parti, Siyonizm'i "etno-milliyetçi bir siyasi proje" olarak tanımladı. Karar, partinin 2024 genel seçimlerinde oyların yüzde 6'sını almasının ardından geldi. Önerge, parti içinde tartışmalı olsa da delegelerin çoğunluğu tarafından onaylandı. Yeşiller Partisi, bu kararla İngiltere'de Siyonizm'e yönelik eleştirilerde bulunan ilk büyük siyasi parti oldu.
Kararın Arka Planı ve Parti İçi Tartışmalar
İngiltere Yeşiller Partisi'nin konferansında kabul edilen önerge, partinin Filistin yanlısı tutumunu daha da ileri taşıdı. Önerge metninde, "Siyonizm'in bir ırkçılık biçimi olduğu" ifadesi yer aldı ve Siyonizm "etno-milliyetçi bir siyasi proje" olarak nitelendirildi. Karar, partinin tabanında geniş destek buldu; ancak parti yönetiminden bazı isimler, bu tür bir sınıflandırmanın partiyi ana akım siyasetten uzaklaştırabileceği uyarısında bulundu. Konferansta yapılan oylamada önergenin kabul edilmesi, partinin İsrail-Filistin çatışmasına yaklaşımında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Yeşiller Partisi, daha önce de Gazze'deki saldırıları kınamış ve Filistin halkının haklarını savunmuştu. Ancak Siyonizm'in doğrudan ırkçılıkla ilişkilendirilmesi, ilk kez bu kadar üst düzeyde bir parti kararı olarak kayıtlara geçti.
Parti sözcüsü, kararın ardından yaptığı açıklamada, "Bu önerge, partimizin ırkçılığın her türüne karşı duruşunun bir yansımasıdır. Siyonizm'in bir siyasi ideoloji olarak eleştirilmesi, Yahudi karşıtlığı anlamına gelmez. Biz, her türlü ayrımcılığa karşıyız" dedi. Ancak bu açıklama, İngiltere'deki Yahudi toplumu temsilcileri tarafından tepkiyle karşılandı. Board of Deputies of British Jews ve diğer Yahudi kuruluşları, kararı kınayarak, Siyonizm'i ırkçılık olarak tanımlamanın antisemitizmi körükleyebileceğini belirtti. İngiltere Hahambaşı Ephraim Mirvis de kararı "son derece endişe verici" olarak nitelendirdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere Yeşiller Partisi'nin bu kararı, Avrupa'da yükselen Filistin yanlısı hareketlerin bir parçası olarak görülüyor. Son yıllarda birçok Avrupa ülkesinde sol ve yeşil partiler, İsrail'in Filistin politikalarına yönelik eleştirilerini artırdı. Özellikle Gazze'deki son çatışmalar, Avrupa kamuoyunda İsrail'e yönelik eleştirileri derinleştirdi. Ancak Siyonizm'in ırkçılık olarak tanımlanması, Avrupa'da ana akım partilerin genellikle kaçındığı bir adım. Bu karar, İngiltere'deki siyasi yelpazede Yeşiller Partisi'ni diğer partilerden ayrıştırıyor. İşçi Partisi ve Muhafazakâr Parti, karara mesafeli durdu; her iki parti de Siyonizm'i ırkçılık olarak tanımlamayı reddetti. Uluslararası alanda ise karar, özellikle Orta Doğu'da yankı uyandırdı. Filistin yanlısı gruplar kararı memnuniyetle karşılarken, İsrail hükümeti ve destekçileri sert tepki gösterdi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, kararı "gerçeklikten kopuk ve antisemitik" olarak değerlendirdi.
Uzmanlar, bu kararın İngiltere'deki genel seçimlerde Yeşiller Partisi'nin oy oranını nasıl etkileyeceğini tartışıyor. Parti, 2024 seçimlerinde yüzde 6 oy alarak dört milletvekili çıkarmıştı. Karar, partinin sol kanadını memnun ederken, merkez seçmende kayıp yaşanabileceği belirtiliyor. Ayrıca, İngiltere'de Siyonizm karşıtlığının yasal sınırları da tartışma konusu. İngiltere'de 2016 yılında kabul edilen ve kamu kurumlarının antisemitizm tanımını benimsemesini öngören Uluslararası Holokost Anma İttifakı (IHRA) tanımı, Siyonizm eleştirisinin antisemitizm olarak değerlendirilmesinin önünü açabiliyor. Yeşiller Partisi'nin kararı, bu tanımla çelişiyor ve yeni bir tartışma başlatıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere Yeşiller Partisi'nin Siyonizm'i ırkçılık olarak sınıflandırma kararı, Türkiye'nin Filistin politikasına dolaylı da olsa destek veren bir gelişme olarak görülebilir. Türkiye, uzun süredir Filistin davasını savunmakta ve İsrail'in politikalarını eleştirmektedir. Batı Avrupa'da bir partinin bu yönde karar alması, uluslararası kamuoyunda Filistin yanlısı söylemin güçlendiğine işaret ediyor. Ancak karar, Türkiye'nin resmi pozisyonuyla birebir örtüşmeyebilir; zira Türkiye, Siyonizm'i doğrudan ırkçılık olarak tanımlamaktan ziyade İsrail'in eylemlerini eleştirmektedir. Yine de bu gelişme, Türkiye'nin uluslararası platformlarda Filistin lehine yürüttüğü diplomasiye zemin kazandırabilir. Öte yandan, kararın İngiltere'deki Yahudi toplumu ile Müslüman toplum arasındaki ilişkileri germe potansiyeli, Türkiye'nin Batı Avrupa'daki diaspora politikaları açısından dikkatle izlenmesi gereken bir unsur.
