İngiltere'de hükümet, Keir Starmer liderliğinde getirilen vergi değişikliklerinin çiftçilerle ilişkileri gerdiği bir dönemde, kırsal kesimle köprü kurma çabası içinde. Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, çiftçilerle 'güveni yeniden inşa etmek' amacıyla kırsal bağlantılarını güçlendiriyor. Bu hamle, tarım sektöründeki hoşnutsuzluğu azaltmayı ve iktidardaki İşçi Partisi'nin kırsal kesimdeki desteğini artırmayı hedefliyor.
Vergi Değişikliklerinin Yarattığı Gerilim
Geçtiğimiz aylarda hükümet, tarım arazilerine uygulanan veraset vergisi muafiyetinde önemli değişiklikler yaptı. 2026'dan itibaren, 1 milyon sterlinin üzerindeki tarım arazileri yüzde 20 oranında veraset vergisine tabi olacak. Bu düzenleme, özellikle küçük ve orta ölçekli çiftçileri endişelendiriyor. Çiftçiler, bu verginin aile işletmelerinin gelecek nesillere devredilmesini zorlaştıracağını ve birçok çiftliğin satılmak zorunda kalacağını savunuyor.
Hükümet yetkilileri, vergi değişikliklerinin savunulabilir olduğunu ve en zengin arazi sahiplerini hedef aldığını belirtse de, çiftçilerin tepkisi sert oldu. Ülke genelinde düzenlenen protestolarda binlerce çiftçi traktörleriyle Londra sokaklarına indi. Bu eylemler, hükümetin kırsal kesimdeki algısını zedeledi.
Burnham'ın Kırsal Açılımı
Andy Burnham, bu gerilimi yumuşatmak için harekete geçen isimlerden biri. Son haftalarda çeşitli tarım dernekleri ve çiftçi temsilcileriyle bir araya gelen Burnham, "çiftçilerin sesini dinlemek ve sorunlarını anlamak" için çaba gösteriyor. Bir tarım fuarında yaptığı konuşmada, "Kırsal topluluklarla şehirler arasındaki uçurumu kapatmalıyız. Tarım, sadece çiftçilerin değil, hepimizin meselesi" dedi.
Burnham'ın bu girişimi, İşçi Partisi'nin kırsal kesimdeki oy kaybını durdurma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Parti içinde, tarım vergisi düzenlemesinin seçim kaybına yol açabileceği endişesi hakim. Burnham, partinin kırsal kesimle yeniden bağlantı kurması gerektiğini savunan isimlerin başında geliyor.
Öte yandan, Çiftçiler Birliği (NFU) yetkilileri, hükümetin attığı adımları "geç ama olumlu" olarak nitelendiriyor. Ancak somut adımlar beklediklerini vurguluyorlar. NFU Başkanı, "Diyalog iyi hoş ama çiftçilerin vergi yükünü hafifletecek somut adımlar görmek istiyoruz" açıklamasında bulundu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'deki bu gelişme, Avrupa genelinde tarım politikalarının yeniden şekillendiği bir döneme denk geliyor. Avrupa Birliği'nde de çiftçiler, Yeşil Mutabakat kapsamındaki çevresel düzenlemeler ve artan maliyetler nedeniyle protestolar düzenliyor. Fransa, Almanya, Hollanda gibi ülkelerde çiftçi eylemleri sıkça gündeme geliyor.
Küresel ölçekte ise gıda güvenliği ve tarımsal sürdürülebilirlik, iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir başlık haline geldi. İngiltere'nin tarım vergisi düzenlemesi, diğer ülkeler için de bir test niteliğinde. Eğer hükümet çiftçileri ikna edemezse, benzer politikaların diğer ülkelerde de tepki çekmesi muhtemel.
Ayrıca, Brexit sonrası İngiltere'nin tarım sektörü, AB ile ticaret engelleri ve iş gücü sıkıntısıyla boğuşuyor. Vergi artışı, bu zorlukları daha da derinleştirebilir. Bu nedenle hükümetin atacağı adımlar, sadece iç siyaseti değil, aynı zamanda ülkenin gıda üretim kapasitesini de etkileyecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, tarım ürünleri ihracatında İngiltere'nin önemli tedarikçilerinden biri. İngiltere'deki tarım vergisi krizi ve çiftçilerin üretimden çekilme riski, Türkiye'nin gıda ihracatı için fırsat yaratabilir. Özellikle yaş meyve-sebze, fındık ve kuru meyve gibi ürünlerde İngiltere pazarında talep artabilir. Ancak Türkiye'nin de benzer bir tarım vergisi düzenlemesi gündemde değil; yine de küresel gıda arzındaki dalgalanmalar, Türk çiftçisini de dolaylı olarak etkileyebilir. İngiltere'nin tarım politikalarındaki belirsizlik, Türkiye'nin ihracat stratejilerinde yeni açılımlar gerektirebilir.
