İngiltere Savunma Bakanı John Healey, bugün yaptığı açıklamada, yükselen güvenlik tehditleri karşısında ülkenin savunması için gerekli kaynakları sağlamakta Başbakan Keir Starmer ve Hazine'nin “yetersiz” ve “isteksiz” kaldığını belirterek görevinden istifa ettiğini duyurdu. Healey'in istifası, siyasi kulislerde sürpriz olarak karşılanırken, hükümetin savunma politikalarına ilişkin ciddi bir güven bunalımını da gözler önüne serdi. Healey, özellikle Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığı ve küresel çapta artan jeopolitik gerilimler bağlamında, İngiltere'nin caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamış, ancak taleplerinin karşılıksız kaldığını ifade etmiştir.
Gelişmenin Arka Planı
John Healey, İşçi Partisi hükümetinin savunma bütçesine yönelik eleştirilerini uzun süredir dile getiriyordu. Healey'e göre, mevcut bütçe tahsisatı, NATO taahhütlerini yerine getirmek ve artan siber tehditler, terörizm ve hibrit savaş gibi yeni güvenlik riskleriyle başa çıkmak için yetersiz kalmaktadır. Healey istifa mektubunda, “Müsteşarlarım ve ben, Savunma Bakanlığı'na gerekli fonların sağlanması için defalarca Başbakan ve Hazine'ye başvurduk. Ancak her seferinde taleplerimiz reddedildi veya ertelendi. Bu durumda, ülkemizi etkin bir şekilde savunma sorumluluğumu yerine getiremeyeceğimi anladım” ifadelerine yer verdi. Healey'in istifası, Starmer hükümetinin ilk üst düzey kabine üyesi ayrılışı olması bakımından da dikkat çekiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'nin savunma politikasındaki bu istifa, yalnızca ülke içinde değil, uluslararası alanda da yankı uyandırdı. NATO müttefikleri, İngiltere'nin askeri kapasitesindeki olası zayıflamanın ittifakın caydırıcılık gücünü olumsuz etkileyebileceği endişesini taşıyor. Özellikle Rusya'nın Ukrayna savaşındaki ilerleyişi ve Çin'in Asya-Pasifik'teki artan etkinliği, Batılı ülkelerin savunma harcamalarını artırma baskısı altında olduğu bir dönemde yaşanan bu istifa, Avrupa güvenlik mimarisi açısından kritik bir sinyal olarak değerlendiriliyor. İngiltere'nin GSYİH'sinin yüzde 2'sini savunmaya ayırma taahhüdü, Healey'in taleplerine rağmen tam olarak karşılanmamış, bu da hükümetin bütçe öncelikleri konusunda eleştirilere yol açmıştı. Starmer hükümeti, istifanın ardından yeni bir savunma bakanı ataması beklenirken, muhalefet partileri hükümeti ulusal güvenliği ihmal etmekle suçluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin savunma bakanının istifası ve hükümetin bütçe konusundaki tutumu, Türkiye açısından iki açıdan önem taşıyor. İlk olarak, NATO müttefiki İngiltere'nin askeri kapasitesindeki zayıflama, ittifakın güney kanadındaki Türkiye'nin üstlendiği savunma yükünü dolaylı olarak artırabilir. İkinci olarak, Starmer hükümetinin bütçe kısıtlamaları, Türkiye'nin savunma sanayiinde iş birliği yaptığı İngiliz firmalarına yönelik siparişleri ve ortak projeleri etkileyebilir. Bununla birlikte, Birleşik Krallık'ın Doğu Akdeniz ve Orta Doğu'daki varlığı, bu istifanın yaratacağı geçici belirsizlikten etkilenebilir; ancak kalıcı bir politika değişikliği beklenmemektedir.
