İngiltere'de polis teşkilatı, ırkçılık iddiaları ve mesleki yetersizlik suçlamalarıyla sarsılıyor. Polis Teftiş Kurumu (IOPC), 24 Mart'ta Londra'da ölümcül şekilde bıçaklandıktan sonra eli kelepçeli halde hayatını kaybeden Polonya uyruklu üniversite öğrencisi Henry Nowak'ın dosyasını ele alan iki polis memuru hakkında disiplin soruşturması başlattığını duyurdu. Olay, katil zanlısının polise 'ırkçı bir saldırıya uğradığı' yönünde yalan beyanda bulunması üzerine polisin müdahalesinin yetersiz kaldığı iddialarıyla gündeme geldi.
Gelişmenin arka planı
Olay, Londra'nın güneybatısındaki Wimbledon bölgesinde yaşandı. Henüz 20'li yaşlarının başında olan Henry Nowak, bir parkta bıçaklı saldırıya uğradı. Saldırgan, olay yerine gelen polis ekiplerine siyahi bir saldırgan tarafından hedef alındığını söyleyerek 'ırkçı motivasyonlu' bir saldırı ihbarında bulundu. Polis, bu ifade üzerine olayı 'nefret suçu' olarak sınıflandırdı ve acil tıbbi müdahale yerine önceliği şüphelinin yakalanmasına verdi. Bu sırada ağır yaralı olan Nowak, kelepçelenerek bekletildi ve hastaneye kaldırılmadan önce hayatını kaybetti.
Daha sonra saldırganın iftira attığı ortaya çıktı. Katil zanlısı, aslında beyaz bir İngiliz vatandaşıydı ve Nowak'ı rastgele bir saldırıda bıçaklamıştı. Polis, saldırganın 'ırkçı saldırı' yalanına kanarak gerekli tıbbi yardımı geciktirdiği gerekçesiyle eleştirildi. IOPC, polisin olay yerindeki kararlarını ve kelepçe uygulamasını incelemeye aldı. Soruşturma kapsamında iki memur hakkında 'görevi kötüye kullanma' ve 'ölüme sebebiyet verme' şüphesiyle işlem başlatıldı.
Bölgesel ve küresel boyut
Olay, Birleşik Krallık'ta polis teşkilatına yönelik güven bunalımını derinleştirdi. Özellikle göçmen kökenli topluluklar, polisin ırkçı önyargılarla hareket ettiği suçlamasında bulunuyor. Henry Nowak'ın Polonya uyruklu olması, Doğu Avrupa'dan gelen göçmenlerin İngiltere'de maruz kaldığı ayrımcılığı da gündeme taşıdı. Polonya hükümeti, olayı kınayarak İngiliz yetkililerden şeffaf bir soruşturma talep etti. Küresel çapta ise polisin kelepçe ve güç kullanımıyla ilgili tartışmalar yeniden alevlendi. ABD'de George Floyd'un ölümü sonrası başlayan 'polisi fonlandırma' hareketi, Avrupa'da da polis uygulamalarının yeniden değerlendirilmesine yol açtı.
Bu tür vakalar, hukuk devleti ve bireysel haklar açısından ciddi endişelere neden oluyor. Polis memurlarının mesleki yetersizlik veya önyargıyla karar vermesi, masum insanların ölümüne sebebiyet verebiliyor. IOPC'nin soruşturması, gelecekte benzer olayların önlenmesi için emsal teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, polis teşkilatında reform ve insan hakları ihlalleri konusunda Avrupa Birliği ile müzakere sürecinde sıkça eleştirilen ülkelerden biri. İngiltere'deki bu vaka, polisin yanlış yönlendirme sonucu nasıl trajik sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. Türkiye'de de özellikle göçmenlere yönelik polis uygulamalarında benzer riskler bulunuyor. Ayrıca, Türk vatandaşlarının Avrupa'da karşılaştığı ayrımcılık ve polis şiddeti konuları, Dışişleri Bakanlığı tarafından yakından takip ediliyor. Bu olay, Türk kamuoyunda Avrupa polis teşkilatlarının da hata yapabileceği algısını güçlendirebilir. Ancak Türkiye için asıl ders, polis eğitiminde 'önyargı' ve 'insan hakları' konularının önceliklendirilmesi gerektiği.
