Birleşik Krallık Kraliyet Donanması'nın (Royal Navy) en büyük ve en modern savaş gemilerinden biri olan HMS Prince of Wales (R09) uçak gemisinde, Norveç açıklarında demirli olduğu sırada 'küçük teknik bir sorun' tespit edildi. İngiliz hükümet sözcüsü tarafından yapılan açıklamada, geminin 'önümüzdeki günlerde' yola çıkmaya hazır olduğu belirtildi. Sorun, geminin NATO ve Ortak Sefer Gücü (JEF - Joint Expeditionary Force) ile ortak tatbikatlarının ardından Norveç'teki bir limana yanaşması sonrası rutin bakım kontrolleri sırasında fark edildi. Donanma sözcüsü, durumun 'küçük bir teknik aksaklık' olarak değerlendirildiğini ve geminin operasyonel kabiliyetinde herhangi bir ciddi kayıp yaşanmadığını ifade etti. Yetkililer, sorunun giderilmesi için çalışmaların sürdüğünü ve geminin planlanan görevine devam edeceğini vurguladı.
Gelişmenin arka planı
HMS Prince of Wales, Kraliyet Donanması'nın Queen Elizabeth sınıfı ikinci uçak gemisi olup 2019 yılında hizmete girmiştir. 65.000 ton deplasmana sahip gemi, F-35B Lightning II savaş uçakları, Chinook ve Merlin helikopterleri taşıyabilmektedir. Gemi, halihazırda NATO'nun kuzey kanadını güçlendirmek ve İskandinav ülkeleriyle ortak savunma işbirliğini geliştirmek amacıyla Norveç sularında bulunuyordu. İngiltere Savunma Bakanlığı (MoD), geminin geçtiğimiz haftalarda JEF çerçevesinde müttefiklerle entegre bir şekilde çalıştığını ve bu tatbikatların başarıyla tamamlandığını duyurmuştu. Teknik sorunun mahiyeti hakkında detaylı bilgi paylaşılmazken, uzmanlar bunun bir itki sistemi veya elektrik aksamıyla ilgili olabileceğini belirtiyor. Daha önce de Queen Elizabeth sınıfı gemilerde pervane şaftı sorunları yaşanmıştı. Bu tür arızaların genellikle kısa sürede giderildiği ve gemilerin görevlerine dönebildiği kaydedildi.
Bölgesel ve küresel boyut
HMS Prince of Wales'in Norveç'te bulunması, NATO'nun Kuzey Avrupa'daki varlığını artırma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının ardından, İttifak Arktik bölgeye ve Kuzey Atlantik'e daha fazla kaynak aktarmaya başladı. Norveç, Rusya ile sınır komşusu olması ve Kuzey Kutbu'na açılan kapı konumunda olması nedeniyle stratejik öneme sahip. JEF, İngiltere liderliğindeki 10 ülkeden oluşan bir müdahale gücüdür ve başta Baltık ülkeleri olmak üzere kuzey Avrupa'nın güvenliğine katkı sağlamayı amaçlar. Gemide yaşanan bu küçük arıza, donanmanın lojistik kapasitesini test etmesi açısından da önemli bir gösterge. Kraliyet Donanması'nın gemileri son yıllarda artan operasyonel tempo nedeniyle bakım ve yedek parça sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Ancak yetkililer, bu tür aksaklıkların denizcilikte olağan olduğunu ve geminin görevine devam etme kabiliyetinin sorgulanmaması gerektiğini vurguluyor. Olay, NATO müttefiklerinin lojistik dayanıklılığına dair soru işaretlerini de gündeme getirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
HMS Prince of Wales'te yaşanan teknik arıza, doğrudan Türkiye'yi ilgilendirmese de dolaylı etkileri bulunuyor. NATO'nun kuzey kanadında yaşanan her türlü lojistik aksaklık, İttifak'ın caydırıcılık kapasitesine dair sinyaller verir. Türkiye, Karadeniz'de Rusya'ya karşı benzer bir caydırıcılık rolü üstlenmektedir. NATO'nun kuzey ve güney kanatları arasındaki koordinasyon, Türkiye'nin de dahil olduğu güney kanadının güvenliğini etkileyebilir. Ayrıca, bu tür teknik sorunların kamuoyuna açıklanma şekli, müttefikler arasındaki güven ve şeffaflığın bir göstergesidir. Türkiye'nin de kendi donanma envanterine benzer uçak gemisi projeleri bulunmaktadır; bu süreçlerdeki teknik zorlukları anlamak ve önlem almak açısından bu tür haberler dikkatle izlenmelidir.
