İngiltere Merkez Bankası (BoE), Para Politikası Kurulu toplantısının ardından politika faizini yüzde 3,75 seviyesinde sabit bıraktı. Karar, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına yol açan İran-ABD geriliminin küresel enerji maliyetlerini artırması ve İngiltere ekonomisinde büyümeyi yavaşlatması beklentisiyle alındı. BoE Başkanı Andrew Bailey, kararın ardından yaptığı açıklamada, "Jeopolitik risklerin yarattığı belirsizlik, enflasyon görünümünü olumsuz etkiliyor. Bu nedenle faizleri değiştirmemeyi tercih ettik" ifadelerini kullandı.
Artan enerji maliyetleri enflasyonu tetikliyor
Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankerlerine yönelik tehditler, küresel petrol fiyatlarını varil başına 95 doların üzerine taşıdı. Bu durum, İngiltere'de enerji maliyetlerini yükselterek enflasyonu yeniden yukarı çekme riski oluşturuyor. BoE, enflasyonun yıl sonuna kadar yüzde 2 hedefinin üzerinde seyretmesini bekliyor. Analistler, İran krizinin derinleşmesi halinde İngiltere'de resesyon riskinin belirginleşebileceği uyarısında bulunuyor.
İngiltere'nin en büyük ticari bankalarından Barclays'in başekonomisti Simon French, "BoE'nin faiz indirimine gitmesini bekliyorduk ancak jeopolitik gelişmeler bu planı erteledi. Önümüzdeki dönemde enflasyonun kontrol altına alınması zorlaşabilir" değerlendirmesini yaptı. Öte yandan İngiltere'de işsizlik oranı yüzde 4,2'ye gerilerken, ücret artışları enflasyonun altında kalmaya devam ediyor.
Küresel ekonomi için riskler büyüyor
Hürmüz Boğazı'nın kapanması, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sini etkiliyor. Bu durum sadece İngiltere'yi değil, Avrupa ve Asya ekonomilerini de tehdit ediyor. Uluslararası Enerji Ajansı, petrol fiyatlarındaki artışın küresel büyümeyi 0,5 puan yavaşlatabileceğini öngörüyor. Çin ve Hindistan gibi büyük ithalatçılar, artan maliyetler nedeniyle alternatif tedarik yolları arıyor.
ABD Merkez Bankası (Fed) ve Avrupa Merkez Bankası (ECB) de benzer endişelerle faiz politikalarında ihtiyatlı bir duruş sergiliyor. Fed, geçen hafta faizleri sabit tutarken, ECB de ekonomik yavaşlama sinyalleri nedeniyle faiz indirimi sinyali vermişti. Ancak İran geriliminin tırmanması, bu beklentileri bozabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere Merkez Bankası'nın faiz kararı, küresel enerji fiyatlarındaki artışın Türkiye'yi de doğrudan etkileyeceğini gösteriyor. Türkiye, petrol ve doğal gaz ihtiyacının büyük kısmını ithal ettiği için Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim cari açığı artırabilir. Ayrıca, küresel talepteki yavaşlama Türkiye'nin ihracatını olumsuz etkileyebilir. Enerji maliyetlerindeki yükseliş, Türkiye'de halihazırda yüksek olan enflasyonu daha da körükleyebilir. Bu nedenle, Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve alternatif kaynak arayışı stratejik önem kazanıyor.
