İngiltere'de, koruyucu aile (bakım) sisteminden ayrılan genç yetişkinlerin hayata tutunmasını kolaylaştırmak amacıyla yeni bir pilot program başlatıldı. 'Geçmişle Bağlantı' adı verilen program, özellikle 18 yaşında sistemden ayrılan ve aile desteğinden yoksun kalan gençlerin, çocuklukları boyunca kendilerine bakmış veya duygusal bağ kurmuş ancak zamanla iletişim koptuğu kişileri bulmalarına yardımcı olmayı hedefliyor. Programa göre, bu kişiler eski bakıcılar, öğretmenler, akrabalar veya komşular olabilir. Uygulama, ünlü 'Kim Olduğunu Sanıyorsun?' (Who Do You Think You Are?) programına benzer bir soy araştırması yöntemi izliyor ancak genetik test yerine, sosyal hizmet kayıtları ve gönüllü araştırmacılar aracılığıyla kişilerin geçmişindeki kritik figürlere ulaşmayı amaçlıyor.
Sistemden Ayrılan Gençler İçin Kritik Destek
İngiltere'de her yıl yaklaşık 10 bin genç, 18 yaşında koruyucu aile sisteminden ayrılıyor. Bu gençlerin çoğu, aile bağları zayıf olduğu için barınma, eğitim ve iş bulma gibi temel konularda büyük zorluklar yaşıyor. 22 yaşındaki Hannah, Hertfordshire'dan programa başvuranlardan biri. Hannah, sistemden ayrıldığında en büyük kaygısının yalnız kalmak olduğunu belirtiyor. Program sayesinde, küçükken kendisine bakan bir komşuya ulaştığını ve bu bağlantının yeniden hayatına anlam kattığını söylüyor. Programın koordinatörü Sarah Jones, "Bu gençlerin çoğu, 'tribes' (kabile) dediğimiz duygusal destek ağlarından kopuyor. Amacımız, bu ağları yeniden kurmalarına yardımcı olmak" diyor. Program ilk etapta 100 gence hizmet verecek ve başarılı olursa ülke geneline yaygınlaştırılması planlanıyor.
Toplumsal Bağlam ve Uygulama Detayları
Program, yalnızca kayıp kişileri bulmakla kalmıyor; aynı zamanda gençlerin bu kişilerle sağlıklı bir şekilde yeniden iletişim kurabilmesi için danışmanlık ve arabuluculuk hizmeti de sunuyor. Uzmanlar, bu tür bağlantıların gençlerin özgüvenini artırdığını ve topluma uyum sağlamalarını kolaylaştırdığını belirtiyor. İngiltere'de koruyucu aile sisteminden ayrılan gençlerin evsiz kalma oranı, akranlarına göre üç kat daha fazla. Program, bu oranı düşürmeyi de hedefliyor. Ayrıca, bu gençlerin suç oranlarının da yüksek olduğu biliniyor; bu nedenle programın dolaylı olarak suçla mücadeleye de katkı sağlaması bekleniyor. Programın finansmanı, hükümetin yanı sıra özel bağışlarla karşılanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de koruyucu aile sistemi ve çocuk yuvalarından ayrılan gençler benzer sorunlar yaşıyor. Türkiye'de her yıl binlerce genç, 18 yaşında devlet korumasından ayrılıyor ve birçoğu işsizlik, barınma sorunu ve sosyal dışlanmayla karşı karşıya kalıyor. İngiltere'deki bu pilot program, Türkiye için de örnek teşkil edebilir. Özellikle, gençlerin geçmiş bağlantılarını yeniden kurmalarına yardımcı olacak bir sosyal hizmet modeli, Türkiye'de de uygulanabilir. Ayrıca, bu tür programların suç oranlarını ve evsizliği azaltma potansiyeli, Türkiye'deki sosyal politikalara ışık tutabilir. Küresel olarak, koruyucu aile sisteminden ayrılan gençlerin desteklenmesi, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin de bir gereği olarak öne çıkıyor.
