İngiltere hükümeti, gelişmekte olan ülkelerde kız çocuklarının eğitime erişimini artırmayı amaçlayan 600 milyon sterlinlik bir projeyi, başlatıldıktan sadece iki yıl sonra iptal etti. "Küresel Kız Eğitimi Girişimi" adlı program, Afrika, Asya ve Orta Doğu'daki en yoksul bölgelerde 1 milyon kız çocuğunun okulda kalmasını sağlamak üzere tasarlanmıştı. Ancak İngiltere Dışişleri Bakanlığı, 2021 yılında yapılan büyük çaplı yardım kesintilerinin ardından programı durdurma kararı aldı. Karar, eğitim aktivistleri ve uluslararası kalkınma kuruluşları tarafından sert bir şekilde eleştirildi.
Gelişmenin arka planı
Program, 2019 yılında dönemin Başbakanı Boris Johnson tarafından büyük bir tantanayla duyurulmuştu. Johnson, bu girişimin "dünyanın en büyük kız eğitimi programı" olacağını ve milyonlarca kız çocuğunun geleceğini değiştireceğini söylemişti. Proje, özellikle Sahra Altı Afrika, Güney Asya ve Orta Doğu'da kız çocuklarının okullaşma oranını artırmayı, erken yaşta evlilik ve çocuk işçiliği gibi engelleri aşmayı hedefliyordu. Program kapsamında okullar inşa edilmesi, öğretmen eğitimi, burslar ve toplum bilinçlendirme kampanyaları planlanmıştı. Ancak 2021'de İngiltere hükümeti, COVID-19 salgınının ekonomik etkileri nedeniyle uluslararası kalkınma bütçesini gayri safi milli gelirin %0,7'sinden %0,5'ine düşürdü. Bu kesinti, birçok yardım projesinin sonlandırılmasına yol açtı. Kız eğitimi programı da bu kesintilerden nasibini aldı.
Bölgesel veya küresel boyut
Programın iptali, özellikle Afrika ve Asya'daki gelişmekte olan ülkelerde eğitim alanında endişelere yol açtı. Birleşmiş Milletler verilerine göre, dünyada 129 milyon kız çocuğu okula gidemiyor. COVID-19 salgını bu sayıyı daha da artırdı. İngiltere'nin bu alandaki liderliğini kaybetmesi, diğer ülkelerin de benzer programları kesme kararı almasına neden olabilir. Eğitim aktivistleri, bu tür programların yalnızca bireysel kız çocuklarının hayatını değiştirmekle kalmadığını, aynı zamanda toplumların ekonomik kalkınmasına ve cinsiyet eşitliğine katkıda bulunduğunu vurguluyor. Programın sonlandırılması, İngiltere'nin küresel bir eğitim lideri olarak itibarına da gölge düşürdü.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, özellikle Afrika ve Orta Doğu'da eğitim ve kalkınma projelerine önemli kaynaklar ayırmaktadır. İngiltere'nin bu programı iptal etmesi, Türkiye'nin bölgedeki eğitim diplomasisini daha da ön plana çıkarabilir. Türkiye, kendi kalkınma ajansları ve sivil toplum kuruluşları aracılığıyla kız çocuklarının eğitimine yönelik projeler yürütmektedir. Bu gelişme, Türkiye'nin bu alandaki rolünü artırması için bir fırsat sunarken, aynı zamanda uluslararası yardım bütçelerinin daralması nedeniyle küresel eğitim hedeflerine ulaşmanın zorlaştığını da göstermektedir. Türkiye'nin bu alandaki çabaları, özellikle Afrika'daki etkisini pekiştirebilir.
