İngiltere Dışişleri Bakanlığı ve bir grup Batılı ülke, bu hafta İsrail'e yönelik bir yaptırım paketi açıklamaya hazırlanıyor. Paket, işgal altındaki Batı Şeria'da yasa dışı Yahudi yerleşimlerinin genişletilmesinde rol oynayan şirketleri hedef almayı amaçlıyor. Karar, 137 İşçi Partili milletvekilinin, yerleşimci şiddetine karşı 'acil ve somut adım' talep eden ortak bir mektup imzalamasının ardından geldi. Mektupta, İngiltere'nin uluslararası hukuka aykırı olarak kabul edilen bu yerleşimleri caydırmak için daha güçlü önlemler alması gerektiği vurgulandı.
Yaptırım paketinin ayrıntıları
Yaptırım paketi, Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerde faaliyet gösteren veya bu yerleşimlere lojistik destek sağlayan İsrailli ve uluslararası şirketlere yönelik olacak. İngiltere Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, bu şirketlerin varlıklarının dondurulması ve İngiltere'de iş yapmalarının engellenmesi gibi tedbirlerin masada olduğunu belirtti. Ayrıca, yerleşimci şiddetine karışan kişilere seyahat yasağı getirilmesi de değerlendiriliyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, 'İsrail'in güvenliğine olan bağlılığımız sarsılmaz, ancak uluslararası hukuka saygı da aynı derecede önemlidir. Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimler barış sürecinin önündeki en büyük engellerden biridir ve bu konuda harekete geçmek zorundayız' dedi.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu yaptırım paketi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin defalarca kınadığı İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikasına yönelik uluslararası baskının arttığı bir dönemde geliyor. ABD yönetimi de benzer şekilde, yerleşimlerin genişlemesine karşı olduğunu açıklamış ancak henüz kapsamlı bir yaptırım uygulamamıştı. Avrupa Birliği ise daha önce yerleşimlerde üretilen ürünlerin etiketlenmesini zorunlu kılmıştı. İngiltere'nin bu adımı, diğer Avrupa ülkelerini de benzer önlemler almaya teşvik edebilir. Öte yandan, İsrail hükümeti yaptırım paketini 'düşmanca bir müdahale' olarak nitelendirirken, Dışişleri Bakanı Israel Katz, 'İsrail, egemenlik haklarına saygı gösterilmesini bekler. Bu tür yaptırımlar, Hamas'ın terör faaliyetlerini teşvik etmekten başka işe yaramaz' şeklinde tepki gösterdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, İsrail-Filistin ihtilafında uluslararası toplumun artan baskısını yansıtırken, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği geleneksel desteği de dolaylı olarak güçlendiriyor. Batı Şeria yerleşimlerine yönelik yaptırımlar, Türkiye'nin uzun süredir savunduğu 'uluslararası hukuk temelli çözüm' vizyonuna uyuyor. Ancak, İngiltere'nin bu hamlesinin bölgesel dengeler üzerindeki etkisi sınırlı kalabilir; zira İsrail yerleşim politikası ABD'nin sağladığı diplomatik şemsiye altında devam ediyor. Türkiye için asıl önemli nokta, benzer yaptırımların Doğu Akdeniz veya Kıbrıs gibi kendi çıkarlarının doğrudan etkilendiği alanlarda da uygulanıp uygulanmayacağıdır. Bu açıdan, İngiltere'nin attığı adım küresel bir emsal teşkil edebilir.
