İngiltere hükümeti, İran Devrim Muhafızları Ordusu'nu (IRGC) terör örgütü olarak sınıflandırarak yasakladı. Middle East Eye'nin haberine göre, bu karar İran'ın ulusal güvenlik açısından oluşturduğu tehditler nedeniyle alındı. Bugünden itibaren yürürlüğe giren yasakla birlikte IRGC üyelerinin veya destekçilerinin İngiltere'de bulunması, faaliyet göstermesi veya örgüte bağış yapması suç sayılacak. Karar, İran'ın Avrupa'daki diplomatik gerilimi tırmandırdığı ve bölgesel istikrarsızlığı artırdığı bir dönemde geldi. İngiliz yetkililer, yasağın İran'ın istihbarat faaliyetlerine ve teröre verdiği desteğe karşı bir önlem olduğunu belirtti.
Gelişmenin arka planı
İngiltere, IRGC'yi 2017 yılında Mısır'daki bir terör saldırısı ve 2022'de İran'da rejim karşıtı protestoların bastırılması gibi olayların ardından defalarca eleştirmişti. Ancak Liz Truss hükümeti döneminde yapılan bu hamle, IRGC'nin tamamen yasaklanması yönündeki en sert adım olarak kaydedildi. Daha önce İngiltere, IRGC'nin askeri kanadını yasaklamış ancak bütün örgütü terör listesine almamıştı. Yeni kararla birlikte IRGC, Hizbullah gibi diğer İran destekli gruplarla aynı kategoride değerlendirilecek. Analistler, bu hamlenin İran'ın nükleer programa ilişkin müzakerelerdeki tutumunun yanı sıra, Ukrayna savaşına İran yapımı insansız hava araçlarının (İHA) Rusya'ya tedariki gibi konularda İngiltere'nin artan endişelerini yansıttığını belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu karar, İran'la Birleşik Krallık arasındaki diplomatik ilişkileri daha da germe potansiyeli taşıyor. IRGC, İran'da en güçlü askeri ve siyasi kurumlardan biri olarak kabul ediliyor. Örgütün yasaklanması, İran'ın Ortadoğu'daki vekil güçleri aracılığıyla yürüttüğü faaliyetleri de etkileyebilir. Özellikle Suriye, Lübnan ve Yemen'deki çatışmalarda İran'ın nüfuzunu sürdürmek için kullandığı bu gruplar, yeni yasakla birlikte finansman ve lojistik destek açısından zorluk yaşayabilir. ABD, İsrail ve Körfez ülkeleri, İngiltere'nin bu adımını memnuniyetle karşılarken, İran Dışişleri Bakanlığı kararı kınadı ve misilleme tehdidinde bulundu. Avrupa Birliği ise henüz benzer bir adım atmış değil; ancak bu kararın diğer Avrupa ülkelerini de harekete geçirebileceği değerlendiriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin IRGC'yi terör örgütü ilan etmesi, Türkiye'nin İran ile olan ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, İran'la enerji ve ticaret alanlarında yakın bağlara sahipken, aynı zamanda Suriye ve Irak'ta nüfuz mücadelesi yaşıyor. Bu karar, İran'ın bölgedeki faaliyetlerine karşı uluslararası baskıyı artırarak, Ankara'nın Tahran'la olan dengesini zorlayabilir. Ancak Türkiye'nin IRGC'ye yönelik bağımsız bir yaptırım politikası izlemesi beklenmiyor. Gelişme, Türkiye'nin hem Batı ittifakı hem de İran'la ilişkilerini yönetme konusundaki hassasiyetini bir kez daha gözler önüne seriyor.
