İngiltere, İran İslam Devrim Muhafızları Birliği'ni (IRGC) resmen terör örgütü olarak tanımladı. Sky News'in haberine göre, Londra yönetimi bu kararla birlikte örgüte üye olmayı, toplantılarına katılmayı veya sembollerini kamusal alanda taşımayı suç kapsamına aldı. Karar, İran'ın bölgesel faaliyetlerine karşı Batı'nın sertleşen tutumunun bir parçası olarak değerlendiriliyor. IRGC, İran anayasasında yer alan ve ülkenin dini liderine bağlı bir askeri güç olarak biliniyor.
Gelişmenin arka planı
İngiltere İçişleri Bakanlığı'nın 13 Temmuz'da duyurduğu karar, IRGC'nin terör faaliyetlerine karıştığı iddialarına dayanıyor. İngiliz hükümeti, örgütün Ortadoğu'da istikrarsızlık yarattığını ve İngiltere'deki İran karşıtı protestolara müdahale ettiğini öne sürüyor. ABD, 2019 yılında IRGC'yi terör örgütü listesine alırken, Avrupa Birliği şimdiye kadar bu adıma yanaşmamıştı. İngiltere'nin bu hamlesi, İran'la nükleer müzakerelerin durma noktasına geldiği bir dönemde geldi.
Uzmanlara göre, kararın pratikteki etkisi sınırlı olabilir. IRGC'nin İngiltere'de doğrudan bir varlığı bulunmuyor; ancak Londra'daki İran karşıtı eylemlerde örgütün parmağı olduğu iddia ediliyor. Ayrıca, İngiltere'de yaşayan İranlı muhaliflerin baskı altına alınması da kararın gerekçeleri arasında sayılıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'nin bu adımı, İran'la Batı arasındaki gerilimi daha da tırmandırabilir. Tahran yönetimi, benzer kararları uluslararası hukuka aykırı bulurken, misilleme yapabileceğinin sinyallerini verdi. İran Dışişleri Bakanlığı, İngiltere'nin kararını "provokatif" olarak nitelendirdi. Bu gelişme, Basra Körfezi'ndeki deniz güvenliğinden Suriye ve Yemen'deki çatışmalara kadar geniş bir yelpazede etkili olabilir.
ABD'nin 2019'daki benzer adımı, İran'la diplomatik ilişkilerin tamamen kopmasına yol açmıştı. İngiltere'nin kararı, AB ve NATO içinde de tartışmalara neden olabilir. Zira bazı Avrupa ülkeleri, IRGC'yi terör listesine almanın nükleer müzakereleri baltalayacağı görüşünde. Buna karşın, İsrail ve Suudi Arabistan gibi ülkeler kararı desteklerken, Katar ve Umut gibi Körfez ülkeleri temkinli bir duruş sergiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İran'la güçlü ticari ve enerji ilişkilerine sahip. İngiltere'nin IRGC'yi terör örgütü listesine alması, Ankara'nın İran'la ilişkilerinde dolaylı bir baskı unsuru oluşturabilir. Türkiye, Batı yaptırımlarına katılmama konusunda kararlı bir duruş sergilerken, bu tür adımlar bölgesel istikrarı etkileyebilir. Ayrıca, IRGC'nin Suriye ve Irak'taki faaliyetleri, Türkiye'nin güvenlik kaygılarıyla doğrudan bağlantılı. Ankara, İran'la iş birliğini sürdürmekle birlikte, terörle mücadele konusundaki hassasiyetini de koruyor. Bu gelişme, Türkiye'nin bölgesel politikalarında denge arayışını daha da zorlaştırabilir.
