İngiltere hükümeti, daha önce terör örgütü olarak sınıflandırılmamış olan İran Devrim Muhafızları Ordusu'nu (IRGC) ve Rusya'nın 291. Askeri İstihbarat Birimi'ni yeni terörle mücadele yetkileri kapsamında yasaklama kararı aldı. İçişleri Bakanı Yvette Cooper, yaptığı açıklamada İran Devrim Muhafızları'nın bu yıl içinde İngiltere'de antisemitik saldırıları 'neredeyse kesin olarak' yönlendirdiğini belirtti. Yeni düzenleme, bu gruplarla bağlantılı olmanın veya onları desteklemenin suç sayılmasını ve sekiz yıla kadar hapis cezası öngörüyor.
Gelişmenin arka planı
İngiltere, terörle mücadele yasalarını genişleterek daha önce yalnızca terör örgütü olarak listelenen grupları hedef alan bir mekanizma oluşturdu. Yeni 'yasaklı örgüt' statüsü, İçişleri Bakanlığı'na terörle doğrudan bağlantılı olmasa bile ulusal güvenliğe tehdit oluşturan grupları yasaklama yetkisi veriyor. Bu yetki, ilk kez İran Devrim Muhafızları ve Rusya'nın 291. Askeri İstihbarat Birimi için kullanıldı.
İçişleri Bakanı Yvette Cooper, Avam Kamarası'na yaptığı yazılı açıklamada, "İran Devrim Muhafızları, İngiltere'deki antisemitik saldırıları neredeyse kesin olarak yönlendirmiştir. Bu kabul edilemez bir müdahaledir ve ülkemizin güvenliğine doğrudan bir tehdittir" ifadelerini kullandı. Bakan, ayrıca Rus istihbarat biriminin Avrupa'da casusluk faaliyetleri ve sabotaj eylemleri yürüttüğünü, bu nedenle yasağın genişletildiğini belirtti.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu karar, İngiltere'nin İran ve Rusya'ya yönelik tutumunda bir sertleşme olarak değerlendiriliyor. İran Devrim Muhafızları, daha önce ABD ve Kanada tarafından terör örgütü olarak listelenmişti, ancak İngiltere ve Avrupa Birliği bu adımı atmamıştı. Yeni düzenleme, diplomatik ilişkileri daha da gerginleştirme riski taşıyor. Tahran yönetimi, İngiltere'nin bu kararını 'düşmanca bir eylem' olarak nitelendirebilir.
Öte yandan, Rusya'nın 291. Askeri İstihbarat Birimi'nin yasaklanması, İngiltere'nin Moskova'ya yönelik baskıyı artırdığına işaret ediyor. Birim, 2018'de Salisbury'de eski Rus casusu Sergey Skripal'e yönelik zehirli saldırının planlanmasından sorumlu tutulmuştu. İngiltere, bu adımla Rus istihbaratının faaliyetlerine karşı net bir mesaj vermeyi amaçlıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'nin İran Devrim Muhafızları'nı yasaklaması, Türkiye'nin İran'la olan hassas ilişkileri ve bölgesel güvenlik dengeleri açısından önemli. Türkiye, İran Devrim Muhafızları'nı terör örgütü olarak tanımlamıyor ancak bu karar, Batı ile İran arasındaki gerilimi tırmandırabilir. Türkiye, İran'ın bölgesel etkisine karşı temkinli bir politika izlerken, İngiltere'nin bu adımı Türkiye'nin Suriye ve Irak'taki askeri varlığını etkileyebilir. Rus istihbarat biriminin yasaklanması ise İngiltere-NATO ilişkilerini güçlendirecek ve Türkiye'nin NATO içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ankara, bu gelişmeleri yakından izleyerek kendi ulusal güvenlik çıkarlarını korumaya çalışacaktır.
