İngiltere, Rusya'nın yaptırımları delmek için kullandığı 'gölge filosu'na yönelik operasyonlarını sürdürüyor. İngiltere Savunma Bakanlığı, İngiliz Kanalı'nda seyreden ve Rus petrol taşımacılığında kullanıldığı tespit edilen Smyrtos adlı tankerin, altı saat süren bir operasyon sonucunda ele geçirildiğini duyurdu. Operasyonun, Kraliyet Donanması'na ait HMS Tyne devriye gemisi tarafından gerçekleştirildiği belirtildi.
Operasyonun detayları
Smyrtos tankeri, İngiliz Kanalı'nın Dover Boğazı yakınlarında durduruldu. Geminin, Rusya'nın Ukrayna savaşı sonrası uygulanan uluslararası yaptırımları aşmak için kullanılan 'gölge filosu'nun bir parçası olduğu ifade ediliyor. Gölge filo olarak adlandırılan bu gemiler, genellikle eski ve sigortasız olup, Rus petrolünün dünya pazarlarına ulaştırılmasında önemli bir rol oynuyor. İngiltere Savunma Bakanı John Healey, operasyonun ardından yaptığı açıklamada, 'Bu gölge filonun gemilerine göz açtırmayacağız. Rusya'nın yasadışı savaşını finanse etmesine izin vermeyeceğiz' dedi.
Smyrtos'un, daha önce de benzer nedenlerle uluslararası sularda arandığı ve Malta, Panama gibi ülkelerin bayraklarını taşıyarak radar izlerini gizlemeye çalıştığı belirtiliyor. Operasyonun başarıyla tamamlandığı ve tankerin bir İngiliz limanına çekildiği bildirildi.
Bölgesel ve küresel boyut
Rus gölge filosu, Batılı ülkelerin Moskova'ya uyguladığı petrol fiyat tavanı ve ambargo kararlarını delmenin ana yollarından biri olarak görülüyor. İngiltere, Norveç, Danimarka ve diğer Avrupa ülkeleri, bu gemileri tespit etmek ve durdurmak için ortak devriye operasyonları düzenliyor. Uzmanlar, gölge filonun büyük bir kısmının eski tankerlerden oluştuğuna ve çevre felaketi riski taşıdığına dikkat çekiyor. Ayrıca bu gemilerin, sigorta eksiklikleri nedeniyle bir kaza durumunda büyük bir maliyet ve kirlilik yaratabileceği vurgulanıyor.
İngiltere'nin bu müdahalesi, Rusya'ya yönelik yaptırımların ne kadar sıkı uygulandığını göstermesi açısından önemli. Ancak bazı analistler, gölge filonun toplam büyüklüğünün yüzlerce gemi olduğunu ve bunların sadece bir kısmının durdurulabildiğini belirterek, yaptırımların etkinliğinin sınırlı kaldığını iddia ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Rus petrolünün geçiş güzergâhlarından biri olan Boğazlar sayesinde bu gölge filonun önemli bir noktasında yer alıyor. Montrö Sözleşmesi çerçevesinde Türkiye, savaş durumunda gemilerin geçişini düzenleme hakkına sahip. Ancak Türkiye, Rusya ile Batı arasında denge politikası izlerken, gölge filoya yönelik uluslararası operasyonlara tam anlamıyla katılmıyor. Bu durum, Türkiye'nin yaptırım uygulamayan ülkelerle ticareti için bir fırsat penceresi oluştururken, aynı zamanda Avrupalı müttefikleriyle zaman zaman gerilime yol açabiliyor. İngiltere'nin bu operasyonu, Türkiye'nin Boğazlar politikasını ve Rusya ile olan enerji ilişkisini yeniden değerlendirmesi gerektiğine işaret ediyor.
