İngiltere ve Galler'de haziran ayında etkili olan aşırı sıcaklar, en az 760 bin çocuğun derslerinden mahrum kalmasına yol açtı. 1.700'den fazla okulun kapanması veya eğitimi erken bitirmesiyle toplamda 15 milyon saatten fazla ders kaybı yaşandı. Araştırmacılar, iklim değişikliğinin eğitim üzerindeki doğrudan etkisini gözler önüne seren bu tablonun, okul altyapısının aşırı hava olaylarına ne kadar hazırlıksız olduğunu gösterdiğini belirtiyor.
Sıcak Dalgasının Eğitime Maliyeti
Haziran ayında Birleşik Krallık'ta termometreler 40 dereceye yaklaşırken, özellikle Güney İngiltere ve Galler'deki okullar sınıfları boşaltmak zorunda kaldı. Eğitim Bakanlığı'nın verilerine göre, 1.700'den fazla okul tamamen kapandı veya öğrencileri öğle saatlerinde eve gönderdi. Bu durum, ilkokul ve ortaokul düzeyinde toplam 15 milyon saatlik ders kaybı anlamına geliyor.
Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının önümüzdeki yıllarda daha sık ve şiddetli yaşanacağını hatırlatarak, okul binalarının yalıtım, gölgelik ve soğutma sistemleri açısından yetersiz olduğunu vurguluyor. Öğretmen sendikaları, sınıflarda aşırı sıcaklığın öğrenme verimini düşürdüğünü ve öğrencilerin sağlığını tehdit ettiğini belirtiyor.
Araştırmayı yürüten ekip, kayıp ders saatlerinin yalnızca akademik başarıyı değil, aynı zamanda çocukların sosyal ve duygusal gelişimini de olumsuz etkilediğini ifade ediyor. Özellikle dezavantajlı bölgelerdeki okulların, sıcak dalgalarına karşı daha kırılgan olduğu ve bu durumun eğitimde fırsat eşitsizliğini derinleştirdiği kaydediliyor.
İklim Krizi ve Eğitim Altyapısı
Birleşik Krallık, 2022 yazında ilk kez 40 derecenin üzerinde sıcaklık kaydetmişti. Bilim insanları, bu tür aşırı sıcakların iklim değişikliği nedeniyle en az 10 kat daha olası hale geldiğini söylüyor. Ancak okul binalarının büyük bölümü, 20. yüzyılın ılıman iklim koşullarına göre tasarlandı. Pencerelerde güneş kırıcı yok, sınıflarda klima bulunmuyor ve havalandırma yetersiz.
Hükümet, 2025'e kadar tüm okullarda yeşil altyapı ve iklim direncini artırmayı hedeflese de, eğitim sendikaları bu planın yetersiz ve yavaş olduğunu savunuyor. Araştırmacılar, kayıp ders saatlerinin telafi edilmesi için ek kaynak ayrılması gerektiğini, aksi halde öğrencilerin uzun vadeli başarısının zarar göreceğini belirtiyor.
Benzer sorunlar Avrupa'nın diğer ülkelerinde de görülüyor. İspanya, İtalya ve Fransa'da son yıllarda sıcak dalgaları nedeniyle okullar tatil ediliyor. Dünya Bankası'nın bir raporuna göre, iklim değişikliği nedeniyle 2050'ye kadar 1 milyardan fazla çocuk aşırı sıcaklara maruz kalacak ve eğitim kayıpları artacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz kuşağında yer alması nedeniyle iklim değişikliğinden en çok etkilenecek ülkeler arasında. Yaz aylarında sıcaklıkların 45 dereceyi aşması, özellikle Güneydoğu ve Akdeniz bölgelerindeki okullarda benzer ders kayıplarına yol açabilir. Türkiye'de henüz kapsamlı bir iklim-etki araştırması bulunmuyor; ancak Milli Eğitim Bakanlığı'nın okul binalarını iklime dayanıklı hale getirmesi ve sıcak hava dalgalarına karşı acil eylem planı hazırlaması gerekiyor. Aksi halde eğitimde fırsat eşitsizliği derinleşebilir ve öğrenci sağlığı risk altına girebilir.
