İngiltere'de faaliyet gösteren ekonomi düşünce kuruluşu Resolution Foundation, hükümetin istihdam vergilerini düşürme çağrılarına direnmesi gerektiğini savunan bir rapor yayımladı. Rapora göre, işverenlerin ödediği Ulusal Sigorta oranlarının azaltılması, özellikle gençler arasında işsizliği azaltmak için etkili bir yöntem değil. Bunun yerine, çıraklık programlarına ek kaynak ayrılması ve genç iş arayanlara yönelik destek hibelerinin artırılması gerekiyor.
Genç işsizliği ve vergi politikaları
Raporda, mevcut istihdam vergisi yapısının genç işçilerin işe alınmasını teşvik etmekten uzak olduğu vurgulanıyor. Resolution Foundation, işverenlerin Ulusal Sigorta primlerinin düşürülmesinin genç istihdamını artırmak yerine mevcut çalışanların ücretlerini yükseltebileceğini veya işveren kârlarını artırabileceğini belirtiyor. Bu nedenle, politika yapıcıların vergi indirimleri yerine doğrudan gençlere yönelik eğitim ve beceri programlarına yatırım yapması öneriliyor.
İngiltere'de 16-24 yaş arası işsizlik oranı son yıllarda dalgalı bir seyir izliyor. COVID-19 sonrası toparlanma döneminde bile bu yaş grubundaki işsizlik, diğer yaş gruplarına kıyasla daha yüksek seyrediyor. Resolution Foundation, bu sorunu kalıcı olarak çözmek için hükümetin çıraklık sayısını artırması ve gençlerin işgücü piyasasına entegrasyonunu kolaylaştıracak hedefli hibeler sağlaması gerektiğini ifade ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu tartışma yalnızca İngiltere'ye özgü değil. Birçok gelişmiş ekonomi, genç işsizliği ile mücadelede benzer zorluklarla karşı karşıya. Avrupa Birliği'nde genç işsizlik oranı %15,2 seviyesinde (2025 verileri) ve AB ülkeleri de çıraklık ile aktif işgücü politikalarına yöneliyor. ABD'de ise genç işsizlik oranı daha düşük olsa da, beceri uyumsuzluğu gençlerin iş bulmasında engel olmaya devam ediyor. Küresel çapta, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), genç işsizliğinin azaltılması için hedefli eğitim ve istihdam politikalarının önemine dikkat çekiyor.
Resolution Foundation raporu, aynı zamanda hükümet içinde yaşanan bölünmelere de işaret ediyor. Bazı bakanlar, genç işsizliğini azaltmanın bir yolu olarak vergi indirimlerini savunurken, diğerleri daha yapısal çözümlerden yana. Bu tartışma, önümüzdeki dönemde İngiltere'nin istihdam politikalarının şekillenmesinde belirleyici olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu tartışma, Türkiye için de önemli dersler içeriyor. Türkiye'de 15-24 yaş arası işsizlik oranı %25'in üzerinde seyrediyor ve genç işsizliği yapısal bir sorun. Resolution Foundation'ın vurguladığı gibi, vergi indirimleri yerine doğrudan gençlere yönelik çıraklık, staj ve beceri programlarına yatırım yapmak, daha kalıcı çözümler sunabilir. Türkiye'nin işgücü piyasasında beceri uyumsuzluğu ve eğitim-istihdam kopukluğu benzer şekilde öne çıkıyor. Dolayısıyla, bu rapor Türk politika yapıcılarına, genç istihdamını artırmak için hedefli ve yapısal reformların önemini hatırlatıyor. Ayrıca, küresel ölçekte genç işsizliği ile mücadelede etkili uygulamaların takip edilmesi, Türkiye'nin de bu alandaki politikalarını geliştirmesine katkı sağlayabilir.
