İngiltere ve Galler'de son yıllarda yaşanan sıcak hava dalgalarının, iklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların normalden 3 ila 4 derece daha yüksek seyretmesi sonucu 2.700'den fazla kişinin ölümüne yol açtığı belirlendi. İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) ve Met Office tarafından yapılan ortak araştırmada, özellikle 2022 yazında yaşanan rekor sıcaklıkların etkisi vurgulandı. Araştırmacılar, aşırı sıcakların kalp ve solunum rahatsızlıkları başta olmak üzere birçok sağlık sorununu tetiklediğini, ölümlerin büyük bölümünün 65 yaş üstü bireylerde görüldüğünü açıkladı.
Isı dalgalarının sağlık üzerindeki etkisi
Çalışma, 2016-2022 yılları arasındaki altı sıcak hava dalgasını inceledi. Bu dönemde aşırı sıcaklar nedeniyle hastane başvurularında yüzde 20 artış kaydedilirken, özellikle kronik hastalığı olan bireyler risk altında kaldı. UKHSA verilerine göre, sıcak hava dalgaları sırasında kalp krizi ve felç gibi kardiyovasküler olaylarda belirgin yükseliş görüldü. Ayrıca, solunum yolu enfeksiyonları ve böbrek yetmezliği vakaları da arttı. Uzmanlar, sıcaklıkların 30 derecenin üzerine çıktığı günlerde ölüm oranlarının yüzde 10-15 arttığını belirtiyor.
Gelecek projeksiyonları ve uyum önlemleri
Met Office'in iklim modellerine göre, küresel ısınma devam ederse İngiltere'de sıcak hava dalgalarının sıklığı ve şiddeti artacak. 2050 yılına kadar her dört yazdan üçünün 2022 kadar sıcak geçebileceği öngörülüyor. Hükümet, bu risklere karşı halkı bilinçlendirme kampanyaları başlatırken, şehirlerde yeşil alanların artırılması ve binaların yalıtımının iyileştirilmesi gibi önlemler üzerinde çalışıyor. Ayrıca, sağlık kuruluşlarının aşırı sıcaklara karşı acil durum planlarını güncellemesi gerektiği vurgulanıyor.
Küresel boyut ve Türkiye için çıkarımlar
İngiltere ve Galler'deki bu durum, iklim değişikliğinin gelişmiş ülkeleri dahi nasıl etkileyebileceğini gösteriyor. Dünya genelinde 2023 yılında sıcak hava dalgaları rekor kırarken, benzer ölümlerin Avrupa'nın güneyinde, özellikle Akdeniz ülkelerinde daha yüksek olduğu raporlandı. Türkiye de bu risk grubunda yer alıyor; geçen yıl Marmara ve Ege'de etkili olan sıcak hava dalgaları tarım ve sağlık alanında ciddi kayıplara yol açtı. Uzmanlar, kentleşme ve nüfus yoğunluğu gibi faktörlerin Türkiye'de durumu daha kırılgan hale getirdiğine dikkat çekiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu bulgular, Türkiye'nin de benzer risklerle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor. Türkiye, özellikle yaz aylarında kıyı bölgelerinde 40 dereceyi aşan sıcaklıklarla mücadele ediyor. Sağlık Bakanlığı'nın sıcak çarpması uyarıları yetersiz kalırken, kentsel ısı adası etkisi büyükşehirlerde ölüm oranlarını artırabilir. İklim değişikliğine uyum kapsamında Türkiye'nin erken uyarı sistemlerini güçlendirmesi, yeşil altyapı yatırımlarını hızlandırması ve halkı bilinçlendirme programlarını genişletmesi elzem. Aksi halde, önümüzdeki yıllarda benzer rakamlarla karşılaşma olasılığı yüksek.
