İngiltere'de artan konut fiyatları ve yaşam maliyeti, yetişkin çocukların aile evinde kalma süresini uzatırken, ebeveynlerin çocuklarından aldığı aylık kira ortalama 300 sterline ulaştı. "Boomerang" olarak adlandırılan ve ebeveyn evine geri dönen genç yetişkinler, genellikle ilk evlerini alabilmek için peşinat biriktirmeye çalışıyor. Bu durum, İngiliz aile yapısında ve konut piyasasında önemli bir dönüşüme işaret ediyor.
Artan Konut Maliyetleri ve "Boomerang" Nesli
İngiltere'de konut fiyatları son on yılda hızla artarken, gençlerin maaşları aynı oranda yükselmedi. Bu nedenle birçok genç yetişkin, kirayı karşılamakta zorlanıyor ve aile evine geri dönmek zorunda kalıyor. Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre, 20-34 yaş arası yetişkinlerin yaklaşık %25'i ebeveynleriyle yaşıyor. Bu oran, 2000'li yılların başında %20 civarındaydı. Pandemi sonrası ekonomik belirsizlik ve enflasyon, bu eğilimi daha da güçlendirdi.
Ebeveynler ise artan gıda, enerji ve ipotek maliyetleri karşısında çocuklarından sembolik de olsa kira talep etmeye başladı. Yapılan araştırmalara göre, evde yaşayan yetişkin çocuklardan alınan aylık ortalama katkı 300 sterlin. Bu miktar, bölgeye ve ailenin gelir düzeyine göre 100 ile 600 sterlin arasında değişebiliyor. Bazı ebeveynler bu parayı birikim olarak saklayıp çocuklarına geri verirken, bazıları doğrudan ev giderlerine harcıyor.
Uzmanlar, bu uygulamanın çocuklara finansal sorumluluk kazandırdığını ve gerçek hayata hazırladığını belirtiyor. Ancak aynı zamanda, gençlerin tasarruf yapma kapasitesini azaltarak ev sahibi olma hedeflerini geciktirebileceği uyarısında bulunuyor. Konut araştırma kuruluşu Savills'in analizine göre, İngiltere'de ilk evini alanların ortalama yaşı 34'e yükseldi; bu rakam 1990'larda 26 idi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere'deki bu eğilim, aslında küresel bir olgunun parçası. ABD, Kanada, Avustralya ve Güney Kore gibi ülkelerde de genç yetişkinlerin ebeveyn evinde kalma oranı artıyor. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) raporlarına göre, gelişmiş ülkelerde 25-34 yaş arası gençlerin yaklaşık %20'si ebeveynleriyle yaşıyor. Yüksek konut fiyatları, öğrenci borçları ve düşük ücret artışları bu trendin ana nedenleri arasında.
İngiltere'de hükümet, gençlere yönelik konut destek programlarını artırsa da, arz yetersizliği ve inşaat maliyetleri sorunu çözmeye yetmiyor. Kiralık sektöründe de fiyatlar hızla yükseliyor; ortalama kira son beş yılda %30'dan fazla arttı. Bu durum, ailelerin çocuklarından kira almasını hem bir gelir kaynağı hem de bir tasarruf aracı haline getiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu gelişme, Türkiye'deki konut ve aile yapısıyla benzerlikler taşıyor. Türkiye'de de artan konut fiyatları ve kiralar, gençlerin ebeveyn evinde kalma süresini uzatıyor. TÜİK verilerine göre, 25-34 yaş arası gençlerin yaklaşık %30'u ailesiyle yaşıyor. Ancak Türkiye'de ebeveynlerin çocuklardan düzenli kira alması yaygın değil; genellikle masraflara katkı şeklinde oluyor. İngiltere'deki uygulama, Türkiye için bir finansal farkındalık modeli olarak değerlendirilebilir. Öte yandan, her iki ülkede de gençlerin ev sahibi olma yaşı yükseliyor ve bu durum, uzun vadede demografik ve ekonomik yapıyı etkiliyor. Türkiye, konut arzını artırarak ve genç istihdamını güçlendirerek bu sorunu hafifletebilir.
