İngiltere'de doğum bakım hizmetlerindeki ihmaller, anne ve bebek ölümleri ile sakatlıklara yol açan sistematik sorunları mercek altına alan bağımsız bir soruşturma, sağlık sisteminin "tamamen başarısız" olduğu sonucuna vardı. Raporda anne ve yenidoğan bakımında yaşanan krizin yalnızca birkaç hastaneyle sınırlı olmadığı, tüm sistemi etkileyen yapısal bir çöküş olduğu vurgulanırken, hükümet soruşturmanın önerilerini kabul ederek ulusal bir doğum ve yenidoğan komiseri atanması çağrısına yanıt verdi. Soruşturma kapsamında 1.600'den fazla başvuru incelenirken, 130 aile travmatik doğum deneyimlerini paylaştı.
Arka plan: Doğum bakımında yıllardır süren ihmal
İngiltere'de doğum bakımıyla ilgili endişeler son yıllarda giderek artıyordu. Özellikle 2022'de yayımlanan ve Shrewsbury ile Telford Hastaneleri'nde 2000-2019 yılları arasında yaşanan 200'ün üzerinde bebek ölümü ve sakatlığını ortaya koyan bir rapor, sistemin ne kadar kırılgan olduğunu gözler önüne sermişti. Ardından East Kent'te 2009-2020 arasında yaşanan 45 önlenebilir bebek ölümü ve beyin hasarı vakası, Notthingham Üniversite Hastaneleri'nde 2014-2020 arasında yaşanan ihmaller derken soruşturmalar zinciri genişledi. Ancak bu kez yayımlanan en kapsamlı bağımsız soruşturma, sorunların münferit olmadığını, İngiltere genelinde doğum bakımının derin bir kriz içinde olduğunu ortaya koydu. Raporda sağlık çalışanlarının aşırı iş yükü altında ezildiği, yeterli eğitim alamadığı, ebe ve doktor sayısının yetersiz olduğu ve yönetimsel sorunların sistemi felç ettiği belirtildi.
Raporun temel bulguları ve önerileri
Bağımsız soruşturma heyeti, doğum bakımındaki başarısızlığın üç temel nedene dayandığını tespit etti: kronik personel eksikliği, eğitim standartlarının düşüklüğü ve veri paylaşımındaki yetersizlikler. Raporda her yıl binlerce ailenin "önlenebilir" travmalar yaşadığı ifade edilirken, özellikle siyahi ve etnik azınlık kökenli kadınlar arasında ölüm oranlarının beyaz kadınlara göre çok daha yüksek olduğu vurgulandı. Heyet, 12 ana öneri arasında ulusal bir doğum ve yenidoğan komiseri atanması, bağımsız bir hasta güvenliği soruşturma birimi kurulması, doğum öncesi ve sonrası bakımın standartlaştırılması, ebe-hemşire oranının ulusal düzeyde belirlenmesi gibi maddelere yer verdi. Hükümet bu önerileri büyük ölçüde kabul ederken, Sağlık Bakanı Wes Streeting, "Sistemin başarısızlığı yıllardır görmezden gelindi. Artık harekete geçme zamanı" dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki doğum bakımı soruşturması, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Türkiye'de anne ve bebek ölüm oranları son yıllarda düşse de, bölgesel eşitsizlikler sağlıkta kalite farkını derinleştiriyor. Özellikle doğum bakımında personel yetersizliği, eğitim standartları ve etnik/sosyoekonomik farklılıklar nedeniyle oluşan eşitsizlikler, Türkiye'de de benzer sorunların yaşanabileceğini gösteriyor. Ayrıca sağlıkta şeffaflık ve bağımsız denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, Türkiye'nin sağlık politikalarına yön verebilir. Küresel düzeyde bakıldığında, gelişmiş ülkelerde bile sağlık sistemlerinin kırılgan olduğu ve sistematik iyileştirmelere ihtiyaç duyduğu bir kez daha kanıtlanmış oldu.