İngiltere hükümeti, İran’ın devrim sonrası en güçlü askeri-politik yapısı olan İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) terör örgütü olarak sınıflandırılması için hazırlıklara başladı. İngiliz güvenlik birimleri, IRGC ve ona bağlı grupların ülke genelinde en az 15 farklı saldırı planıyla bağlantılı olduğunu tespit etti. Bu karar, Tahran yönetimiyle zaten gergin olan ilişkileri daha da germe potansiyeli taşıyor.
Arka Plan: Artan Tehdit ve Güvenlik Önlemleri
İngiltere İçişleri Bakanlığı ve Dışişleri Ofisi’nin ortak yürüttüğü çalışmada, IRGC’nin doğrudan veya vekil güçler aracılığıyla Britanya topraklarında bombalı saldırı, adam kaçırma ve casusluk faaliyetleri planladığı belirlendi. MI5 ve Scotland Yard’ın ortak raporuna göre, bu planların bir kısmı son anda engellenirken, bazı olaylarda ise maddi hasar meydana geldi. İngiltere Başbakanı Rishi Sunak, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “IRGC, sadece Orta Doğu’da değil, Avrupa’nın kalbinde de terör estiriyor. Biz bu tehdide karşı en sert önlemleri alacağız” dedi. Kararın bu hafta içinde Resmi Gazete’de yayımlanması ve yürürlüğe girmesi bekleniyor. İngiltere, böylece IRGC’yi terör listesine alan ilk büyük Avrupa ülkesi olacak. ABD, 2019 yılında benzer bir adım atmış ve IRGC’yi Yabancı Terör Örgütü olarak tanımlamıştı.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
Bu karar, Tahran yönetiminin uluslararası alandaki izolasyonunu derinleştirecek. IRGC, İran’ın nükleer programı, balistik füze çalışmaları ve bölgesel vekil güçleri (Hizbullah, Husiler, Iraklı milisler) üzerindeki kontrolü nedeniyle Batı için kritik bir aktör. İngiltere’nin bu hamlesi, AB’nin de benzer bir tutum alması için baskı oluşturabilir. Ancak diplomatik kaynaklar, AB’nin ortak bir terör listesi için oybirliği gerektiğini ve bazı üye ülkelerin ekonomik çıkarları nedeniyle bu karara sıcak bakmadığını belirtiyor. İran Dışişleri Bakanlığı ise henüz resmi bir yanıt vermezken, devlet medyası kararı “provokatif ve hukuk dışı” olarak nitelendirdi. Uzmanlar, İngiltere’nin bu adımının İran’la yürütülen nükleer müzakereleri olumsuz etkileyebileceği görüşünde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye’nin İran’la olan hassas dengesini doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye, IRGC’yi terör örgütü olarak tanımıyor ancak İran’ın bölgesel müdahalelerinden ve PKK/PYD bağlantısından rahatsızlık duyuyor. İngiltere’nin kararı, Ankara’yı Tahran’la enerji ticareti ve bölgesel iş birliği konularında zorlayabilir. Öte yandan, Türkiye’nin NATO müttefiki olarak İngiltere ile ortak güvenlik kaygıları bulunuyor. Türk istihbarat birimleri, IRGC kökenli tehditler konusunda İngiltere ile bilgi paylaşımını artırabilir. Kısacası, İngiltere’nin bu hamlesi Türk dış politikasında ince bir çizgide yürüme gerekliliğini ortaya koyuyor.
