İngiltere'de hükümet, ağır hasta çocuklarına bakmak için tam zamanlı bakıcı olmak zorunda kalan binlerce ebeveynin mali destek ve iş güvencesi almasını sağlayacak 'Hugh'un Yasası' (Hugh's law) olarak bilinen yeni bir düzenlemeyi değerlendiriyor. Öneri, ailesi tarafından yürütülen kampanya sonucu gündeme gelen yasa tasarısı, ebeveynlerin işlerini kaybetme korkusu olmadan çocuklarına bakabilmelerini ve aynı zamanda geçim sıkıntısı çekmemelerini hedefliyor.
Yasanın arka planı ve kapsamı
Hugh'un Yasası, adını nadir görülen bir genetik hastalık olan Leigh sendromu nedeniyle 2018 yılında 5 yaşında hayatını kaybeden Hughie Hogg' dan alıyor. Hughie'nin annesi, oğlunun hastalığı süresince işten ayrılmak zorunda kaldı ve mali zorluklarla karşılaştı. Bu deneyim, benzer durumdaki aileler için yasal koruma talep eden bir kampanyaya dönüştü. Şu anda İngiltere'de, ağır hasta bir çocuğa bakmak için işten ayrılmak zorunda kalan ebeveynler, Bakıcı Ödeneği (Carer's Allowance) gibi sınırlı destekler alabiliyor, ancak bu ödenek haftada sadece 76 sterlin civarında ve birçok aile için yetersiz kalıyor. Yeni yasa teklifi, bu ailelere daha kapsamlı mali yardım ve işten ayrılma durumunda yeniden işe dönme garantisi gibi korumalar getirmeyi amaçlıyor. Hükümet kaynakları, teklifin çalışma ve emeklilik bakanlığı ile sağlık bakanlığı tarafından ortaklaşa değerlendirildiğini ve yakında bir kamuoyu danışması başlatılabileceğini belirtiyor.
Küresel boyut ve benzer örnekler
Bu tür bir düzenleme, sadece İngiltere'de değil, dünya genelinde ağır hasta çocuklara sahip aileler için önemli bir model oluşturabilir. Pek çok ülkede ebeveynler, çocuklarının bakımı için işlerini bırakmak zorunda kaldıklarında mali ve istihdam korumalarından yoksun kalıyor. Avrupa Birliği'nde ebeveyn izni ve bakıcı izni düzenlemeleri ülkeden ülkeye büyük farklılık gösteriyor. İskandinav ülkeleri, ebeveynlere daha kapsamlı destek sağlarken, Güney Avrupa'da bu tür destekler sınırlı. Hugh'un Yasası'nın İngiltere'de yasalaşması, diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir. Ayrıca, sağlık ve sosyal bakım sistemlerinin ağır hasta çocukları olan ailelere nasıl daha iyi destek sunabileceğine dair küresel bir farkındalık yaratıyor. Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi de engelli veya kronik hastalığı olan çocukların ve ailelerinin özel desteğe ihtiyacı olduğunu vurgulamaktadır.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de ağır hasta çocuklara sahip aileler, benzer mali ve istihdam sorunları yaşamaktadır. Mevcut sosyal yardım sistemi, özellikle kronik hastalığı olan çocukların bakımı için işten ayrılmak zorunda kalan ebeveynlere yönelik kapsamlı bir destek mekanizması sunmamaktadır. İngiltere'deki bu yasal düzenleme, Türkiye için de bir referans olabilir; özellikle sosyal güvenlik sisteminin güçlendirilmesi ve bakıcı ailelere yönelik özel politikaların geliştirilmesi açısından. Türkiye'de engelli çocuklara sahip ailelere sağlanan bakım ödeneği ve evde bakım desteği gibi programlar bulunmakla birlikte, bu yardımların yeterliliği ve istihdam korumalarıyla entegrasyonu tartışma konusudur. Hugh'un Yasası, Türkiye'deki politika yapıcılar için bu alanda atılacak adımlara ışık tutabilir.
