İngiltere'de çocuk ve gençlerin ruh sağlığı krizi derinleşiyor. Ulusal Sağlık Sistemi'ne (NHS) yapılan yeni başvurulara göre, bir milyondan fazla çocuk ruh sağlığı desteği için yönlendirildi ve başvuruların en büyük sebebi kaygı bozuklukları oldu. Talep, mevcut kapasitenin çok üzerinde seyrediyor; bu da çocukların çeşitli rahatsızlıklar için yardım almak üzere yıllarca beklemek zorunda kalması anlamına geliyor.
Artan Talep ve Yetersiz Kapasite
NHS verilerine göre, sadece son bir yılda 1,05 milyon çocuk ve genç ruh sağlığı hizmetlerine yönlendirildi. Bu rakam, 2020'deki 800 bin seviyesinden önemli bir artışı temsil ediyor. Uzmanlar, pandemi sonrası artan sosyal izolasyon, okul stresi ve ekonomik belirsizliklerin bu yükselişte büyük rol oynadığını belirtiyor. En yaygın başvuru nedeni olan kaygı bozuklukları, 10-15 yaş arası çocuklarda depresyon ve yeme bozukluklarıyla birlikte ilk sıralarda yer alıyor.
Ancak sistem bu talebi karşılamakta zorlanıyor. NHS'de çocuk ruh sağlığı uzmanı sayısı yetersiz; bekleme listelerindeki çocuk sayısı 300 bini aştı. Bazı bölgelerde, özellikle kırsal alanlarda, bir uzmana ulaşmak için 2-3 yıl beklemek gerekiyor. Bu gecikmeler, çocukların durumlarının kötüleşmesine, okul başarısızlığına ve aile içinde gerginliklere yol açıyor. Aile dernekleri, hükümete acil ek bütçe ve personel takviyesi çağrısı yapıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Ruh Sağlığı Krizinin Yaygınlaşması
İngiltere'deki bu durum, gelişmiş ülkelerin karşı karşıya olduğu daha geniş bir trendin parçası. ABD, Kanada ve Avrupa'nın birçok ülkesinde çocuk ruh sağlığı hizmetlerine talep benzer şekilde artıyor. Dünya Sağlık Örgütü, 2022'de yayımladığı bir raporda, pandemi sonrası çocuk ve ergenlerde anksiyete ve depresyon oranlarının yüzde 25 arttığını belirtmişti. Sosyal medya kullanımının yaygınlaşması, iklim kaygısı ve artan sınav baskısı da bu artışı tetikleyen faktörler arasında sayılıyor. Uzmanlar, ülkelerin ruh sağlığı altyapılarını güçlendirmezse, krizin uzun vadede işgücü kaybı ve sağlık harcamalarında ciddi artışlara yol açacağı konusunda uyarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki çocuk ruh sağlığı krizi, benzer sorunlarla karşı karşıya olan Türkiye için de uyarıcı bir örnek. Türkiye'de de pandemi sonrası çocuk ve gençlerde anksiyete, depresyon ve travma sonrası stres bozukluğu oranları arttı. Ancak Türkiye'deki ruh sağlığı uzmanı sayısı OECD ortalamasının altında; özellikle çocuk psikiyatristi bulmak büyük şehirler dışında neredeyse imkansız. İngiltere'deki gibi bekleme listelerinin uzaması ve yeterli yatırım yapılmaması durumunda, Türkiye'de de kriz derinleşebilir. Bu nedenle Türkiye'nin, ruh sağlığı politikalarını gözden geçirerek erken müdahale programlarına ve okullardaki psikolojik danışmanlık hizmetlerine daha fazla kaynak ayırması gerekiyor.
