Londra — İngiltere'de yapılan son kamuoyu anketleri, Keir Starmer liderliğindeki İşçi Partisi'nin oy oranını kademeli olarak artırdığını ve Nigel Farage'ın sağ popülist partisi Reform UK'nin ise düşüş eğilimine girdiğini ortaya koyuyor. Bu durum, ana muhalefetin bir dönem ciddi tehdit olarak gördüğü Reform UK karşısında yeniden güç kazandığı yorumlarına yol açtı.
Anketlerdeki Değişimin Arka Planı
Son haftalarda yayımlanan çok sayıda anket, İşçi Partisi'nin oy desteğini yüzde 40 bandının üzerine taşıdığını gösteriyor. Reform UK ise bir dönem yüzde 15-20 aralığına kadar çıkan desteğini kaybederek yüzde 10-12 seviyelerine gerilemiş durumda. Uzmanlar bu değişimi birkaç ana nedene bağlıyor: Reform UK'ın sürekli gündem değiştiren söylemleri, seçmen nezdinde istikrarsızlık algısı yaratırken; İşçi Partisi'nin özellikle ekonomi ve sağlık alanında somut politika önerileriyle öne çıkması dikkat çekiyor.
Ayrıca Muhafazakar Parti'nin oy oranındaki erime, sağ seçmenin bir bölümünün yeniden taktiksel oy verme eğilimine yönelmesine neden oluyor. Reform UK'a yönelen protesto oylarının bir kısmının Muhafazakarlara veya İşçi Partisi'ne geri dönmesi, anketlerdeki dalgalanmayı açıklıyor. Nigel Farage'ın partisi, göçmen karşıtı ve AB şüphecisi söylemiyle bilinse de, seçim bölgelerinde henüz yerel örgütlenmesini tamamlayamamış olması da kalıcı bir tehdit oluşturmasını engelliyor.
İşçi Partisi cephesinde ise liderlik tartışmalarının sona ermesi ve parti içi birlik görüntüsü, seçmene güven veriyor. Keir Starmer'ın son dönemdeki ekonomik büyüme ve kamu hizmetleri reformu vurguları, özellikle orta sınıf seçmen üzerinde etkili oluyor. Kamuoyu araştırmaları, İşçi Partisi'nin genç seçmen ve kentli profesyoneller arasındaki desteğini koruduğunu, aynı zamanda eski sanayi bölgelerinde de kayda değer bir toparlanma yaşadığını gösteriyor.
Birleşik Krallık Siyasetinde Dengeler ve Reform UK'ın Geleceği
Reform UK, 2024 genel seçimlerinde büyük bir sürpriz yaparak oy oranını artırmış ancak sandalye kazanamamıştı. Partinin popülist dalgası, Muhafazakar Parti'nin sağ kanadını ciddi şekilde eritmişti. Şimdi ise anketlerdeki düşüş, partinin kalıcı bir siyasi güç olup olamayacağı sorusunu yeniden gündeme getiriyor. Farage, partisini bir "halk hareketi" olarak tanımlasa da, finansman sorunları ve yerel teşkilatlanma eksikliği, Reform UK'ın uzun vadeli bir tehdit olma kapasitesini sınırlıyor.
Muhafazakar Parti ise hala toparlanma sürecinde. Liderlik değişikliği sonrası partinin oy oranı yüzde 20'li seviyelerde seyrediyor. Ancak sağ seçmenin bölünmüşlüğü, İşçi Partisi'nin işine geliyor. Uzmanlar, Muhafazakarlar ve Reform UK arasındaki rekabetin, sağ oyları parçalayarak İşçi Partisi'ne avantaj sağladığını belirtiyor.
Britanya'da seçim sistemi tek turlu çoğunluk usulüne dayandığı için, Reform UK'ın oy oranındaki dalgalanmalar sandalye sayısına doğrudan yansımıyor. Bu nedenle anketlerdeki düşüş, partinin parlamentodaki temsil gücünü hemen etkilemeyebilir. Ancak siyasi söylem üzerindeki etkisi, diğer partilerin politikalarını sağa kaydırmasına neden olabilir.
Küresel ve Bölgesel Yansımalar
İngiltere'deki bu siyasi dalgalanma, Avrupa genelinde yükselen sağ popülizmin seyri açısından da önemli bir gösterge. Fransa'da Ulusal Birlik (RN), Almanya'da AfD ve İtalya'da Meloni gibi aktörlerin yükselişi, Batı demokrasilerinde ana akım partilerin sağa kaymasına yol açmıştı. Reform UK'ın oy kaybı, popülist dalganın her ülkede aynı hızda ilerlemediğini gösteriyor. Ancak uzmanlar, tek bir anket dalgalanmasından genel bir sonuç çıkarmanın yanıltıcı olacağını vurguluyor.
Birleşik Krallık, NATO ve G7 üyesi olarak küresel siyasette önemli bir aktör. İç siyasi istikrar, ülkenin dış politika duruşunu da etkiliyor. İşçi Partisi'nin yükselişi, AB ile ilişkilerin yeniden canlanması ve Ukrayna'ya verilen desteğin sürmesi anlamına gelebilir. Reform UK'ın gerilemesi ise aşırı sağın dış politikada yalnızlaşma eğilimini frenleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'de İşçi Partisi'nin yükselişi ve Reform UK'ın gerilemesi, Türkiye-İngiltere ilişkileri açısından dengeli bir tablo sunuyor. İşçi Partisi'nin geleneksel olarak AB ile daha yakın ilişkiler kurma eğilimi, Türkiye'nin Avrupa'daki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Ancak iki ülke arasındaki savunma işbirliği ve ticaret hacmi, hükümet değişse de güçlü kalma eğiliminde. Reform UK'ın oy kaybı, aşırı sağ söylemin Türkiye karşıtı tutumunun ana akım siyasete taşınma riskini azaltıyor. Yine de Türk dış politikası açısından asıl belirleyici, İngiltere'nin NATO içindeki rolü ve Doğu Akdeniz politikası olacak.
