İngiliz Kraliyet Donanması'nın en yeni saldırı denizaltısı HMS Agamemnon (S124), BAE Systems'in Barrow-in-Furness tersanesinden ayrılarak deniz denemelerine başladı. Ekim 2024'te ilk kez suya indirilen Agamemnon, yaklaşık iki yıllık bir hazırlık sürecinin ardından açık deniz testlerine çıktı. Bu gelişme, İngiltere'nin Astute sınıfı denizaltı programında önemli bir aşamayı işaret ediyor.
Astute Sınıfı Programa Genel Bakış
Astute sınıfı, Birleşik Krallık'ın Soğuk Savaş sonrası dönemde geliştirdiği en gelişmiş nükleer saldırı denizaltısı sınıfı olarak biliniyor. Program kapsamında toplam yedi denizaltı üretilmesi planlanıyor. HMS Astute (ilk gemi) 2010'da, HMS Ambush 2013'te, HMS Artful 2016'da, HMS Audacious 2020'de ve HMS Anson 2022'de hizmete girdi. Agamemnon, sınıfın altıncı gemisi olarak şimdi deneme aşamasında. Yedinci ve son geminin adı ise HMS Agincourt olacak ve halen yapım aşamasında.
Astute sınıfı denizaltılar, klasik dizel-elektrik denizaltılara kıyasla çok daha uzun süre su altında kalabilme, yüksek hız ve gelişmiş sensör yetenekleriyle öne çıkıyor. Özellikle denizaltı savunma harbi, istihbarat toplama, özel kuvvetlere destek ve karadan fırlatılan seyir füzeleriyle kara hedeflerini vurma gibi görevler için tasarlandılar. Tomahawk seyir füzeleri taşıyabilen bu denizaltılar, İngiltere'nin stratejik caydırıcılığının önemli bir parçası.
HMS Agamemnon'un Özellikleri ve Deneme Süreci
HMS Agamemnon, yaklaşık 7.400 ton su altı deplasmanına sahip. Uzunluğu 97 metre, mürettebatı ise yaklaşık 100 kişi. Rolls-Royce PWR2 nükleer reaktörüyle donatılan denizaltı, teorik olarak sınırsız menzile sahip; yalnızca mürettebatın dayanıklılığı ve erzak ikmaliyle sınırlı. Deniz denemeleri, geminin tüm sistemlerinin gerçek deniz koşullarında test edilmesini içeriyor. Bu süreç aylar sürebilir ve başarıyla tamamlanmasının ardından denizaltı resmen Kraliyet Donanması'na teslim edilecek.
BAE Systems, Barrow-in-Furness tersanesinde Astute sınıfı denizaltıların yanı sıra yeni nesil Dreadnought sınıfı nükleer balistik füze denizaltılarını da inşa ediyor. Dreadnought sınıfı, mevcut Vanguard sınıfı denizaltıların yerini alacak ve İngiltere'nin nükleer caydırıcılığının sürekliliğini sağlayacak. Agamemnon'un denize açılması, aynı zamanda İngiliz savunma sanayisinin denizaltı üretim kapasitesini ve iş gücünü koruduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İngiltere, Astute sınıfı denizaltılarla hem NATO içindeki hem de Hint-Pasifik'teki varlığını güçlendirmeyi hedefliyor. Özellikle Rusya'nın Kuzey Atlantik ve Akdeniz'deki denizaltı faaliyetlerindeki artış, İngiltere'nin denizaltı filosuna yatırım yapmasını tetikleyen unsurlar arasında. Çin'in Hint-Pasifik'teki genişlemesi de Londra'nın bölgeye denizaltı konuşlandırma planlarını hızlandırdı. AUKUS ittifakı kapsamında Avustralya'ya nükleer denizaltı teknolojisi transferi konusunda İngiltere'nin rolü, Astute sınıfı deneyiminin stratejik değerini artırıyor.
Agamemnon'un deniz denemeleri, İngiltere'nin denizaltı filosunu modernize etme çabasının bir parçası. Ülke, hem saldırı hem de caydırıcılık görevleri için iki ayrı denizaltı hattını aynı anda yürütüyor. Bu çift hatlı strateji, savunma bütçesindeki kısıtlara rağmen denizaltı programına öncelik verildiğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
HMS Agamemnon'un denize indirilmesi, doğrudan Türkiye'yi hedef almasa da Doğu Akdeniz ve Karadeniz'deki dengeler açısından dolaylı etkiler taşıyor. İngiltere, NATO müttefiki olarak Doğu Akdeniz'de zaman zaman denizaltı varlığı bulunduruyor. Türkiye'nin kendi denizaltı programı (Reis sınıfı) ve MİLDEN projesiyle karşılaştırıldığında, Astute sınıfı çok daha büyük ve nükleer güçlü. Bu durum, Türkiye'nin bölgesel denizaltı üstünlüğünü koruma çabalarını etkileyebilir. Öte yandan İngiltere ile savunma sanayii iş birliği, özellikle insansız deniz araçları ve sensör teknolojileri alanında Türkiye için fırsatlar sunabilir.
