İngiltere, Haziran 2026'nın son haftasında tarihinin en sıcak Haziran gününü yaşarken, ülke genelinde yayımlanan haberlerin büyük çoğunluğu bu olağanüstü hava olayını iklim kriziyle ilişkilendirmedi. Yeni bir analize göre, sıcak dalgasıyla ilgili yaklaşık 2.500 haberin yalnızca dörtte biri küresel ısınmaya atıfta bulundu. Guardian'ın gerçekleştirdiği özel inceleme, medyanın aşırı hava olaylarını aktarırken iklim bağlantısını kurma konusunda hâlâ yetersiz kaldığını gösteriyor. Çalışma, Birleşik Krallık genelinde yayın yapan ulusal gazeteler, televizyon kanalları ve haber sitelerinin 25-30 Haziran tarihleri arasındaki 2.496 haberini kapsadı. Sonuçlar, bu haberlerin yüzde 73'ünün, yani yaklaşık 1.822'sinin, sıcak dalgasını iklim değişikliğine hiçbir şekilde bağlamadığını ortaya koydu.
Medya ve İklim Krizi: Kopuk Bağlantı
Analiz, sıcak dalgasının zirve yaptığı 24-28 Haziran tarihleri arasında sıcaklıkların 40 santigrat dereceyi aştığı ve İngiltere'de birçok bölgede okulların tatil edildiği, toplu taşıma hizmetlerinin aksadığı günlerde yayımlanan haberleri mercek altına aldı. Guardian'ın Carbon Brief ekibi tarafından yapılan incelemeye göre, haberlerin yalnızca yüzde 27'si (674 haber) sıcak hava dalgasını küresel ısınma ve iklim krizi bağlamında ele aldı. Bu oran, daha önce benzer aşırı hava olaylarında yapılan analizlerle karşılaştırıldığında düşük kaldı. Örneğin, 2022 yılında İngiltere'de ilk kez 40 derecenin aşıldığı sıcak dalgasında bu oran yüzde 40 civarındaydı. Uzmanlar, medyanın bu konudaki tutumunun kamuoyunun iklim değişikliğinin aciliyetini kavramasını engellediğini belirtiyor. Oxford Üniversitesi İklim Değişikliği ve Medya Araştırma Merkezi'nden Dr. Sarah Lewis, “Haber kuruluşları, aşırı hava olaylarını sıradan doğa olaylarıymış gibi aktararak izleyicilerinin gerçek riskleri anlamasını zorlaştırıyor” dedi. Analizde, tabloid gazetelerin sıcak dalgasını iklim krizine bağlama oranının, kaliteli gazetelere kıyasla daha düşük olduğu da tespit edildi. The Sun ve Daily Mail gibi gazetelerin haberlerinin yalnızca yüzde 15'i iklim değişikliğine atıfta bulunurken, The Guardian ve The Times gibi gazetelerde bu oran yüzde 40'a yükseldi. Televizyon haberlerinde ise durum daha da vahim: BBC, ITV ve Sky News'in ana haber bültenlerindeki sıcak dalgası haberlerinin yalnızca yüzde 24'ü iklim bağlantısına yer verdi.
Küresel Boyut: İklim Haberciliğinin Zorlukları
Bu durum yalnızca İngiltere'ye özgü değil. Dünya genelinde yapılan araştırmalar, medyanın aşırı hava olaylarını iklim değişikliğine bağlama konusunda benzer bir eğilim sergilediğini gösteriyor. ABD'de yapılan bir çalışma, 2023 yılındaki orman yangınları ve kasırga haberlerinin yalnızca yüzde 30'unda iklim değişikliğine atıfta bulunulduğunu ortaya koydu. Medya eleştirmenleri, haber kuruluşlarının tıklanma odaklı yayıncılık yapması ve iklim haberlerinin ‘karmaşık’ ya da ‘siyasallaşmış’ olarak algılanması nedeniyle bu konudan kaçındığını belirtiyor. Bununla birlikte, iklim değişikliğinin etkileri her geçen yıl daha belirgin hale geliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü'ne göre, 2026 yılı küresel sıcaklık ortalamaları bakımından sanayi öncesi dönemin 1.5 derece üzerinde seyrediyor. Bilim insanları, bu tür sıcak dalgalarının iklim değişikliği olmadan mümkün olmayacağını ifade ediyor. Guardian'ın analizi, iklim krizinin ele alınma biçimindeki bu boşluğun, kamuoyunun küresel ısınmanın etkilerine karşı hazırlıklı olma düzeyini düşürdüğüne dikkat çekiyor. Uzmanlar, aşırı hava olayları sırasında iklim bağlantısını kurmanın yalnızca bilimsel bir sorumluluk değil, aynı zamanda toplumsal bir ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiliz medyasındaki bu yaklaşım, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Türkiye, Akdeniz havzasında iklim değişikliğinin en sert hissedildiği ülkelerden biri olarak, her yıl orman yangınları, kuraklık ve aşırı sıcak hava dalgalarıyla karşılaşıyor. Ancak ulusal medyada bu olaylar çoğu kez iklim krizi bağlamında değil, anlık hava durumu haberleri olarak sunuluyor. Bu durum, kamuoyunun bilinçlenmesini ve iklim politikalarına destek vermesini zorlaştırıyor. Özellikle 2021'deki büyük orman yangınları sırasında medyanın yangınları iklim değişikliğine bağlama oranının düşüklüğü eleştirilmişti. Küresel sıcaklık artışının Türkiye'de tarım, turizm ve su kaynakları üzerinde yarattığı tehditler düşünüldüğünde, haberlerin iklim bağlantısını kurması, toplumsal farkındalık ve uyum politikaları için hayati önem taşıyor. Türkiye'nin, iklim değişikliğiyle mücadelede medyanın rolünü güçlendirmek adına bağımsız gazetecilik eğitimlerini desteklemesi ve iklim haberciliğini teşvik eden düzenlemeler yapması gerekiyor. Aksi takdirde, aşırı hava olaylarının etkilerine karşı hazırlıksız yakalanma riski artmaya devam edecek.
