Pakistan'ın devrik Başbakanı İmran Han'ın oğulları, babalarının cezaevinde giderek kötüleşen psikolojik durumu konusunda derin endişe duyduklarını açıkladı. Sulaiman ve Kasim Khan, The Guardian'a verdikleri röportajda, 71 yaşındaki eski başbakanın hapishanede 'ajite' olduğunu ve anksiyete bozukluğu yaşadığını öğrendiklerini belirtti. Kardeşler, babalarının sağlık durumunun ciddiyetine dikkat çekerek, uluslararası topluma 'İnsanlık nerede?' çağrısında bulundu.
Gelişmenin arka planı
İmran Han, Ağustos 2023'te devlet sırlarını ifşa etme suçlamasıyla tutuklanmış ve siyasi kariyeri boyunca karşılaştığı sayısız yasal engelin en sonuncusuyla karşı karşıya kalmıştı. Ülkenin eski kriket yıldızı lideri, 2022'de güvenoyu kaybıyla devrilmeden önce 2018'de iktidara gelmişti. Oğulları, babalarının hapishane koşullarının fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkilediğini, avukat görüşmelerinin kısıtlandığını ve aile üyelerinin kendisiyle iletişim kurmasının engellendiğini ifade ediyor.
Han'ın Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI) partisi, liderlerine yönelik baskının arttığını ve siyasi muhalefetin susturulmaya çalışıldığını savunuyor. Eski başbakan, hakkındaki tüm suçlamaların siyasi motivasyonlu olduğunu ve kendisinin adil yargılanmayacağını dile getiriyor. Oğullar, babalarının durumunun hapishanede özel muamele görmemesi nedeniyle daha da kötüleştiğini, ancak Pakistan ordusu ve hükümetinin bu iddiaları reddettiğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İmran Han'ın tutukluluğu, Pakistan'da siyasi krizi derinleştirirken, ülkenin bölgesel istikrarına da yansıyor. Han'ın Hindistan karşıtı söylemleri ve Afganistan'daki Taliban yönetimine yakınlığı, Batılı ülkelerle ilişkilerde gerginlik yaratmıştı. ABD ve İngiltere, Han'ın adil yargılanması çağrısında bulunurken, Çin ve Suudi Arabistan gibi ülkeler Pakistan'ın içişlerine karışmama politikası izliyor. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü gibi kuruluşlar, Han'ın sağlık durumunun acil tıbbi müdahale gerektirdiğini ve tutukluluk koşullarının iyileştirilmesi çağrısında bulunuyor.
Uzmanlar, İmran Han'ın popülaritesinin azalmadığını, aksine tutukluluğunun onu sembolik bir figür haline getirdiğini belirtiyor. PTI'nin sosyal medya kampanyaları ve sokak protestoları, hükümet üzerinde baskı oluştururken, siyasi krizin ülke ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri devam ediyor. Pakistan'ın dış borç yükü ve IMF ile yürütülen müzakereler, siyasi istikrarsızlık nedeniyle sekteye uğrayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İmran Han'ın tutukluluğu, Türkiye'nin Pakistan ile olan ilişkilerini doğrudan etkilemese de, bölgesel istikrar açısından önem taşıyor. Türkiye, Pakistan ile tarihsel olarak güçlü bağlara sahip olup, iki ülke arasındaki ekonomik ve askeri işbirliği derinleşiyor. Han'ın devrilmesi sonrası yaşanan siyasi kaos, Pakistan'ın iç istikrarını tehdit ederken, bu durum Güney Asya'daki güç dengesini de etkileyebilir. Türkiye, Pakistan'ın istikrarını desteklemekle birlikte, Han'a yönelik muamelede insan hakları ihlallerinin önlenmesi gerektiğini vurgulayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin bölgesel arabuluculuk rolü çerçevesinde, Pakistan'da siyasi diyaloğun teşvik edilmesi için adımlar atılabilir. Ancak Türkiye'nin bu konudaki pozisyonu, uluslararası konjonktür ve kendi çıkarları doğrultusunda şekillenecektir.
