Pakistan'da üç yıldır cezaevinde bulunan eski Başbakan İmran Han'ın binlerce taraftarı, liderlerinin serbest bırakılması talebiyle başkent İslamabad'a doğru yürüyüşe geçti. Han'ın partisi Pakistan Adalet Hareketi (PTI) tarafından düzenlenen yürüyüşe katılanlar, ülkenin dört bir yanından araçlarla ve yürüyerek başkente ulaşmaya çalışıyor. Hükümet, olası şiddet olaylarını önlemek için başkentte geniş güvenlik önlemleri aldı; ana yollar kapatıldı ve polis ile paramiliter güçler konuşlandırıldı.
Yürüyüşün arka planı ve talepler
İmran Han, Nisan 2022'de parlamentoda yapılan güven oylamasıyla görevden alınmasının ardından yolsuzluk ve devlet sırlarını ifşa etme suçlamalarıyla yargılanmış ve 2023 yılında çeşitli davalardan hapis cezalarına çarptırılmıştı. Han, tüm suçlamaları reddediyor ve kendisine yönelik davaların siyasi olduğunu savunuyor. PTI yetkilileri, bu yürüyüşün barışçıl olduğunu ve amaçlarının yalnızca Han'ın özgürlüğüne kavuşması ile adil seçimlerin yapılmasını sağlamak olduğunu belirtiyor. Parti, hükümeti keyfi tutuklamalar ve muhalefetin bastırılmasıyla suçluyor.
Yürüyüşe katılanlar arasında özellikle gençler ve orta sınıf kesimler dikkat çekiyor. PTI, sosyal medya üzerinden yaptığı çağrılarla geniş kitleleri mobilize etmeyi başardı. Ancak hükümet yanlıları, yürüyüşün ülke ekonomisini ve istikrarını tehdit ettiğini öne sürüyor. İçişleri Bakanlığı, göstericilere karşı sert tedbirler alınabileceği uyarısında bulundu.
Başkent İslamabad'da valilik, yürüyüş güzergahı üzerindeki köprüleri ve tünelleri kapattı, toplu taşıma hizmetlerini askıya aldı. Polis, gözaltına alınan göstericilerin olduğunu doğruladı ancak sayı vermedi. Bağımsız gözlemciler, iletişim kısıtlamaları ve tutuklamalar nedeniyle katılımın tahmin edilenden az olabileceğini belirtiyor. Yine de PTI, yürüyüşün planlandığı gibi devam edeceğini açıkladı.
Bölgesel ve küresel boyut
Pakistan, nükleer güce sahip, 240 milyonluk nüfusuyla Güney Asya'nın kilit ülkelerinden biri. Ülke, son yıllarda derinleşen ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve dış borç yüküyle boğuşuyor. İmran Han'ın görevden alınması ve ardından yaşanan siyasi istikrarsızlık, ülkenin uluslararası finans kuruluşlarıyla yürüttüğü kredi görüşmelerini de olumsuz etkiledi. Bu yürüyüş, zaten kırılgan olan siyasi dengeleri daha da germe potansiyeli taşıyor.
Bölgesel açıdan bakıldığında, Pakistan'ın istikrarı Afganistan sınırındaki güvenlik, Hindistan ile ilişkiler ve Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki yatırımları açısından kritik önemde. Han taraftarlarının başkente yürümesi, hükümetin dikkatini iç meselelere yöneltmesine neden olarak dış politika angajmanlarını sınırlayabilir. Ayrıca, ordunun siyasi süreçteki rolü de yakından izleniyor; zira Pakistan'da ordu geleneksel olarak siyaset üzerinde belirleyici bir etkiye sahip.
Uluslararası toplum, özellikle ABD ve Avrupa Birliği, Pakistan'daki demokratik süreçleri ve ifade özgürlüğünü yakından takip ediyor. İmran Han'ın tutukluluğu, Batı başkentlerinde sık sık dile getirilen bir insan hakları meselesi haline geldi. Yürüyüşün şiddete dönüşmesi halinde, Pakistan'a yönelik eleştirilerin artması ve bazı yaptırım tehditlerinin gündeme gelmesi olası.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ile Pakistan arasında köklü tarihi ve kültürel bağlar bulunuyor; iki ülke savunma, ticaret ve enerji alanlarında yakın işbirliği yapıyor. İmran Han döneminde ilişkiler özellikle savunma sanayii ve ekonomik ortaklık açısından ivme kazanmıştı. Han'ın tutukluluğu ve ardından yaşanan siyasi çalkantı, Türkiye'nin Pakistan'daki yatırımlarını ve projelerini risk altına alabilir. Ayrıca, istikrarsız bir Pakistan, bölgesel güvenlik ve enerji koridorları açısından Türkiye'nin Orta Asya ve Güney Asya politikalarını da etkileyebilir. Ankara'nın gelişmeleri dikkatle izlemesi ve mevcut hükümetle temaslarını sürdürerek ekonomik çıkarlarını koruması bekleniyor.
