Pakistan'ın başkenti İslamabad'da hükümet, eski Başbakan İmran Han'ın partisi Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTİ) tarafından düzenlenmesi planlanan büyük mitingi engellemek için şehir genelinde yolları deniz konteynerleriyle kapattı. Yetkililer, mitingin yasaklandığını ve güvenlik gerekçesiyle bu önlemlerin alındığını açıkladı. PTİ liderleri ise karara tepki göstererek taraftarlarını sokaklara çağırdı. Olayların gölgesinde ülkede siyasi gerilim yeniden tırmanıyor.
Gelişmenin Arka Planı
İslamabad yönetimi, PTİ'nin planladığı mitingi "kamu düzenini bozacağı" gerekçesiyle yasakladı. Polis, şehrin ana arterlerine ve meydanlara konteynerler yerleştirerek ulaşımı fiilen durdurdu. Başkentte okullar tatil edildi, bazı kamu kurumları çalışmalarına ara verdi. Hükümet yetkilileri, mitinge izin verilmemesinin ardında olası şiddet olaylarını önleme amacının yattığını belirtti. Ancak PTİ sözcüleri, bu kararın siyasi bir baskı aracı olduğunu savunarak demokratik hakların ihlal edildiğini dile getirdi.
İmran Han, Nisan 2022'de güvensizlik oyuyla başbakanlıktan uzaklaştırıldığından bu yana ülke çapında mitingler düzenliyor. Han, kendisine yönelik suikast girişimi ve ardından başlatılan yolsuzluk davalarını "siyasi komplo" olarak nitelendiriyor. PTİ, özellikle Pencap ve Hayber Pahtunhva eyaletlerinde geniş bir tabana sahip. Son aylarda partinin üst düzey yöneticileri tutuklanmış, birçoğu partiden istifa etmek zorunda kalmıştı.
Mitingin engellenmesi, ülkede zaten kırılgan olan siyasi dengeyi daha da bozdu. İnsan hakları örgütleri, ifade ve toplanma özgürlüğünün kısıtlandığına dair raporlar yayınlıyor. Uluslararası gözlemciler, Pakistan'da yargı bağımsızlığı ve seçim güvenliği konusunda endişelerini dile getiriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Pakistan, nükleer güce sahip, 240 milyonluk nüfusuyla Güney Asya'nın kilit ülkelerinden biri. Ülkedeki istikrarsızlık, Afganistan'dan Hindistan'a kadar geniş bir coğrafyayı etkiliyor. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesinin ardından bölgede oluşan güç boşluğu, Pakistan'ın stratejik önemini artırdı. Çin'in Kuşak ve Yol Projesi kapsamında Pakistan'a yaptığı milyarlarca dolarlık yatırım, İslamabad'ın ekonomik kaderini Pekin'e bağladı.
Öte yandan ülke, tarihinin en ağır ekonomik krizlerinden geçiyor. Döviz rezervleri eridi, enflasyon %30'un üzerinde seyrediyor. Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yürütülen kurtarma paketi müzakereleri aylardır sonuçsuz. Siyasi kaos, ekonomik reformları geciktiriyor ve yatırımcı güvenini sarsıyor.
İmran Han'ın popülist söylemi ve Batı karşıtı tutumu, ülke içinde geniş yankı buluyor. Özellikle genç nüfus arasında Han'a desteğin yüksek olduğu biliniyor. Hükümetin mitingleri yasaklaması, bu desteği daha da pekiştirebilir. Pakistan ordusunun siyasetteki rolü ise tartışmaların merkezinde. Ordu, son 75 yılda üç kez yönetime el koydu ve siyasi süreçleri arka plandan yönlendirmekle sık sık suçlandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Pakistan'daki siyasi istikrarsızlık, Türkiye'nin Güney Asya'daki stratejik ortağını doğrudan etkiliyor. Ankara ve İslamabad, savunma sanayii, ticaret ve enerji alanlarında yakın işbirliği yürütüyor. Türkiye, Pakistan'a insansız hava araçları ve askeri eğitim desteği sağlıyor. Ülkedeki iç karışıklık, bu projelerin aksamasına ve bölgesel güvenlik risklerinin artmasına yol açabilir. Ayrıca Türk yatırımcılar için Pakistan, Kuşak-Yol güzergahında önemli bir pazar. İstikrarsızlık, ticari faaliyetleri ve lojistik hatları tehdit ediyor. Türkiye'nin, Pakistan'da demokratik sürecin işlemesi yönünde dengeli bir diplomasi izlemesi, hem ikili ilişkiler hem de bölgesel barış açısından kritik önem taşıyor.
