Uluslararası Para Fonu (IMF), 2026 yılına ilişkin küresel büyüme tahminini ikinci kez aşağı yönlü revize ederek yüzde 3,2'den yüzde 3,1'e çekti. Kurum, özellikle Orta Doğu'da yeniden alevlenen çatışmaların ekonomik görünüm üzerindeki belirsizlik ve riskleri artırdığına dikkat çekti. IMF Başekonomisti Petya Koeva Brooks, yayımlanan Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda, 'Gecelik gelişmeler, görünümü çevreleyen belirsizlik ve riskleri gözler önüne seriyor' ifadesini kullandı. Raporda, jeopolitik gerginliklerin yanı sıra ticaret savaşları ve iklim değişikliğinin de büyüme üzerinde baskı oluşturduğu vurgulanıyor.
Çatışmalar ve Belirsizlik Ekonomiyi Nasıl Etkiliyor?
IMF'nin karamsar tablosunun temelinde, Orta Doğu’da süregelen çatışmaların enerji fiyatları ve tedarik zincirleri üzerindeki etkisi yatıyor. Raporda, İsrail-Hamas geriliminin bölgesel bir savaşa dönüşme riski, Kızıldeniz'deki nakliye rotalarının güvenliği ve İran'ın olası müdahaleleri ekonomik belirsizliği körükleyen başlıca unsurlar arasında sayılıyor. Brooks, 'Özellikle enerji piyasalarındaki oynaklık, küresel enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabilir. Merkez bankalarının faiz indirim beklentileri, bu nedenle sürekli erteleniyor' dedi. Enflasyonun 2025'te yüzde 4,5'e gerilemesi beklenirken, 2026'da yüzde 3,5'e düşmesi öngörülüyor, ancak bu tahminlerin aşağı yönlü riskleri yüksek.
Küresel ve Bölgesel Boyut: Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?
IMF'nin revizyonu, gelişmekte olan ekonomiler için de zorlu bir dönemin habercisi. Avrupa ve Asya'da durgunluk sinyalleri artarken, Çin'deki yavaşlamanın küresel ticarete yansıması Türkiye gibi ihracata dayalı büyüyen ülkeleri doğrudan etkiliyor. Orta Doğu'daki çatışmaların tırmanması halinde, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki olası sıçrama, Türkiye'nin cari açığını daha da artırabilir. Ayrıca, turizm gelirlerinin büyük kısmını Avrupa ve Rusya'dan sağlayan Türkiye, olası bir küresel durgunlukta sert darbe alabilir. Rapor, en yoksul ülkelerin gıda ve enerji fiyatlarındaki artıştan en fazla etkileneceğini, bu durumun da Türkiye'nin yakın coğrafyasındaki istikrarsızlığı derinleştirebileceğini ortaya koyuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
IMF'nin büyüme tahminindeki düşüş ve Orta Doğu'da çatışma riski, Türkiye ekonomisi için ciddi uyarılar içeriyor. Türkiye, enerji ithalatında büyük ölçüde dışa bağımlı bir ülke olarak, olası bir bölgesel çatışmada artacak enerji fiyatlarından en fazla etkilenecek ekonomiler arasında. Ayrıca, Avrupa Birliği ve Orta Doğu'ya yapılan ihracat, jeopolitik gerilimler nedeniyle darbe alabilir. Turizm ve dış yatırım beklentileri de bu belirsizlikten olumsuz etkilenecek. Ancak, Türkiye'nin savunma sanayiindeki hamleleri ve enerji politikasındaki çeşitlendirme çabaları, bu risklere karşı kısmi bir tampon oluşturabilir. IMF raporu, Türkiye'nin mali disiplin ve yapısal reformları hızlandırması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
