İki bin yılı aşkın süredir hayalini kuranlar var: Akdeniz’in en büyük adası Sicilya’yı İtalya anakarasına bağlayacak bir köprü. Roma İmparatorluğu döneminde başlayan bu hayal, günümüzde yeniden gündeme geldi. Ancak projenin uygulanabilirliği hâlâ tartışmalı, yerel halk ise karşı çıkıyor. İtalyan yetkililer, Messina Boğazı üzerine inşa edilecek dünyanın en uzun asma köprüsünün, bölgenin ekonomik kalkınması için kritik olduğunu savunuyor.
Gelişmenin arka planı
Messina Boğazı, Sicilya ile Calabria arasındaki 3 kilometrelik dar geçişiyle stratejik bir konuma sahip. Antik Romalılar, köprü fikrini ilk kez MÖ 3. yüzyılda ortaya attı ve o zamandan beri bu fikir çeşitli dönemlerde yeniden canlandı. Ancak hiçbir zaman gerçeğe dönüşmedi. Son olarak 2006’da bir hükümet projeyi iptal etti, ardından 2013’te teknik zorluklar ve maliyet nedeniyle rafa kaldırıldı.
Şimdi ise Başbakan Giorgia Meloni yönetimi, projeyi yeniden canlandırdı. İtalya Ulaştırma Bakanlığı, 2024 yılında köprünün inşasına başlamayı ve 2029’da tamamlanmasını hedefliyor. Projenin tahmini maliyeti 4.6 milyar avro. Hükümet, köprünün yalnızca ulaşımı kolaylaştırmakla kalmayıp, bölgedeki işsizliği azaltacağını ve turizmi artıracağını savunuyor.
Ancak proje, mühendislik açısından büyük riskler taşıyor. Boğaz, deprem kuşağında yer alıyor ve güçlü deniz akıntıları var. Ayrıca uzmanlar, köprünün üzerinden geçeceği yolun, mevcut demiryolu ve otoyol altyapısına entegre edilmesinin karmaşık olduğunu belirtiyor. Yerel halk ise çevresel etkilerden endişeli; köprünün deniz yaşamını ve bölgenin doğal güzelliğini olumsuz etkileyeceğini düşünüyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Proje, Avrupa Birliği’nin ulaşım ağları açısından da önem taşıyor. AB, Trans-Avrupa Ulaşım Ağı (TEN-T) kapsamında, İtalya’nın güneyini Avrupa’nın geri kalanına bağlayan altyapıyı destekliyor. Ancak AB fonları, projenin fizibilitesine ve çevresel etkilerine ilişkin endişeler nedeniyle henüz onaylanmış değil.
İtalyan hükümeti, köprünün bölgesel kalkınmayı hızlandıracağını ve Avrupa’nın güney sınırındaki ticaret yollarını güçlendireceğini öne sürüyor. Bununla birlikte, proje, uluslararası mühendislik ve ekonomi çevrelerinde şüpheyle karşılanıyor. Örneğin, Danimarka’daki Storebælt ve Øresund köprüleri gibi başarılı projelerle karşılaştırma yapılsa da, Messina’nın sismik ve okyanusal koşulları benzersiz bir zorluk sunuyor.
Ayrıca proje, İtalya içinde siyasi bir koz haline geldi. Meloni’nin sağ koalisyonu, köprüyü ekonomik büyüme ve ulusal gurur simgesi olarak sunuyor. Ancak sol partiler ve çevre örgütleri, bu hamleyi popülist bir seçim yatırımı olarak nitelendiriyor. Yerel seçimlerde halkın oyları, projenin kaderini belirleyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, benzer bir iddialı altyapı projesi olan Kanal İstanbul ve Osman Gazi Köprüsü gibi büyük ölçekli kamu yatırımlarını hayata geçirmiş bir ülke olarak, Messina Köprüsü tartışmalarına ilgiyle bakıyor. Bu proje, büyük altyapı yatırımlarının ekonomik kalkınma ve jeopolitik strateji açısından önemini gösteriyor. Ayrıca, Akdeniz’deki enerji ve ticaret yollarının güvenliği açısından, İtalya’nın bu tür bir bağlantıyı kurması, bölgesel dengeleri etkileyebilir. Türkiye, kendi boğazları ve ulaşım hatları üzerindeki stratejik konumunu güçlendirmek için benzer projelere yatırım yaparken, Messina Köprüsü’nün başarısı ya da başarısızlığı, büyük altyapı projelerinin sürdürülebilirliği açısından dersler çıkarılabilir bir örnek teşkil ediyor.
