Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne (ICC), İsrail'in Filistinli tutuklulara yönelik sistematik cinsel şiddet uygulamalarını soykırım kapsamında soruşturma çağrıları yükseliyor. İnsan hakları örgütleri ve hukukçular, özellikle 7 Ekim 2023 sonrası artan gözaltı operasyonlarında, Filistinli kadın ve erkek mahkumların cinsel saldırıya uğradığına dair kanıtların gidendiğini belirtiyor. Bu iddialar, uluslararası hukuk açısından savaş suçu ve insanlığa karşı suç kapsamında değerlendirilirken, ICC'nin harekete geçmemesi halinde bu suçların cezasız kalacağı endişesi dile getiriliyor.
İsrail'in Filistinli mahkumlara karşı sistematik cinsel şiddet iddiaları
Filistinli tutuklulara yönelik cinsel şiddet iddiaları, İsrail hapishanelerinde ve sorgulama merkezlerinde giderek daha fazla belgeleniyor. İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Filistinli eski tutuklular tarafından yapılan açıklamalar, gözaltına alınan Filistinlilerin sistematik olarak cinsel taciz, tecavüz ve cinsel aşağılamaya maruz kaldığını ortaya koyuyor. Özellikle Gazze'den getirilen mahkumların, sorgulamalar sırasında elektrik şoku ve cinsel saldırılara hedef olduğu bildiriliyor. Bu uygulamaların, İsrail'in Filistinlilere yönelik soykırım niyetinin bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiği savunuluyor. 1948 Soykırım Sözleşmesi'ne göre, bir grubun fiziksel veya ruhsal olarak yok edilmesi amacıyla cinsel şiddet uygulanması soykırım kapsamına girebiliyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'nin raporları, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarında işlediği insan hakları ihlallerini belgeliyor. Raporlara göre, 7 Ekim 2023'ten bu yana binlerce Filistinli gözaltına alındı ve bunların en az yarısı cinsel şiddete maruz kaldı. Mağdurların ifadeleri, sorgulamalarda cinsel organlarına elektrik verildiği, tecavüzle tehdit edildikleri ve ailelerinin önünde küçük düşürüldükleri yönünde. Bu ifadeler, hem fiziksel hem de psikolojik travmanın boyutunu gözler önüne seriyor.
Uluslararası hukuk ve ICC'nin rolü
ICC, kuruluş statüsü gereği, soykırım, insanlığa karşı suçlar ve savaş suçlarını soruşturmakla yetkili. İsrail'in Filistinli mahkumlara yönelik cinsel şiddet iddiaları, bu suç kategorilerinin tümünü kapsıyor. Filistin, 2015 yılında ICC'ye taraf olmuş ve mahkeme, 2021'de İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki eylemleri hakkında soruşturma başlatmıştı. Ancak bu soruşturma, siyasi baskılar ve kaynak yetersizliği nedeniyle yavaş ilerliyor. Şimdi insan hakları örgütleri, cinsel şiddet iddialarının da bu soruşturmaya dahil edilmesini talep ediyor.
Uluslararası Hukukçular Komisyonu, İsrail'in bu eylemlerinin soykırım suçu teşkil ettiğini ve ICC'nin acilen harekete geçmesi gerektiğini belirtiyor. Aksi takdirde, benzer suçların işlenmeye devam edeceği ve uluslararası hukukun caydırıcılığının zayıflayacağı uyarısı yapılıyor. ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin ICC'ye yönelik siyasi baskıları, mahkemenin bağımsızlığını tehdit ediyor. Bu durum, özellikle Orta Doğu'da adalet arayışını zora sokuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği destek ve uluslararası hukuka vurgusu açısından kritik. Türkiye, başta İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları olmak üzere Filistinli sivillerin maruz kaldığı ihlalleri kınamış, ICC'ye destek çağrıları yapmıştı. Ankara'nın, cinsel şiddet iddialarını da kapsayan kapsamlı bir soruşturma için ICC nezdinde girişimlerde bulunması beklenebilir. Ayrıca Türkiye, İslam İşbirliği Teşkilatı ve BM düzeyinde bu konuyu gündeme taşıyarak, uluslararası kamuoyunda farkındalık yaratabilir. Türk dış politikasının insani değerler ve hukukun üstünlüğü ilkeleriyle örtüşen bu adım, bölgesel nüfuzunu da pekiştirecektir.
