Yemen'deki Ensarullah hareketi (Husiler), Kızıldeniz'de İsrail bağlantılı olduğunu belirttiği tüm ticari gemileri askeri hedef ilan etti. Grubun askeri sözcüsü Yahya Seri tarafından yapılan açıklamada, İsrail'e ait veya İsrail şirketleri tarafından işletilen gemilerin, hava ve deniz unsurları tarafından vurulabileceği belirtildi. Kararın, İsrail'in Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarına karşı bir misilleme olduğu ifade edildi. Husiler, daha önce de İsrail topraklarına balistik füzeler ve insansız hava araçları fırlatmış, ancak bu kez doğrudan deniz ticaretini hedef alan bir adım atmış oldu. Açıklamada, özellikle Kızıldeniz'in güney kesiminde seyreden gemilere dikkat edilmesi gerektiği vurgulandı.
Gelişmenin arka planı
Husilerin bu hamlesi, İsrail-Hamas savaşının bölgesel yansımalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. İran destekli grup, 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmalardan bu yana İsrail'e karşı sembolik saldırılar düzenliyordu. Ancak 19 Kasım'da Galaxy Leader adlı İsrail bağlantılı bir kargo gemisine el konulması ve mürettebatının rehin alınması, gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Husiler, bu eylemin ardından İsrail bağlantılı tüm gemileri potansiyel hedef olarak gördüklerini duyurdu. Grubun kontrolündeki Babülmendep Boğazı, küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 12'sinin geçtiği stratejik bir su yolu. Bu nedenle Husilerin tehdidi, sadece bölgesel değil, küresel tedarik zincirleri açısından da risk oluşturuyor. Özellikle enerji ve tüketim mallarının taşınmasında kritik bir rol oynayan boğazın güvenliği, uluslararası deniz ticareti için hayati önem taşıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Husilerin bu açıklaması, Suudi Arabistan önderliğindeki koalisyonun Yemen'deki müdahalesine karşı savaşan grubun, Filistin davasına verdiği desteği vurgulama çabası olarak yorumlanıyor. Ancak karar, bölgede var olan kırılgan dengeleri daha da bozabilir. Kızıldeniz'deki güvenlik tehdidi, başta Mısır ve Ürdün olmak üzere ekonomileri Süveyş Kanalı geçişlerine bağlı olan ülkeleri endişelendiriyor. Ayrıca ABD ve müttefikleri, Husilerin İran'dan aldığı desteği kesmek için yeni yaptırımlar düşünüyor. Ancak Husiler, İsrail aleyhtarı söylemleriyle Yemen'de ve bölgede popülerlik kazanırken, bu tür hamlelerin meşruiyetini artırdığı gözlemleniyor. Küresel enerji piyasaları ise habere temkinli tepki verdi; petrol fiyatlarında kısa süreli bir yükseliş yaşansa da, piyasalar arz kesintisinin henüz gerçekleşmediğini not etti. Analistler, Husilerin bu tehdidini gerçekleştirmesi halinde, deniz sigorta primlerinin artacağını ve bazı nakliye şirketlerinin rotalarını değiştirebileceğini öngörüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Kızıldeniz'deki ticaret yollarına bağımlı bir ülke olmasa da, bölgedeki istikrarsızlık dolaylı etkiler yaratabilir. Süveyş Kanalı üzerinden Avrupa'ya yapılan ticaretin aksaması, Türkiye'nin ihracat rotalarını etkileyebilir. Ayrıca Husilerin eylemleri, Türkiye'nin Katar ve diğer Körfez ülkeleriyle olan enerji anlaşmalarını dolaylı olarak etkileyebilir. Ankara, İsrail-Filistin çatışmasında arabuluculuk rolü oynarken, Husilerin bu tür tek taraflı eylemleri, Türkiye'nin bölgesel denge politikasını zorlaştırabilir. Türkiye, Yemen'deki iç savaşta taraflarla diyaloğunu sürdürüyor; ancak Husilerin İsrail hedefli bu hamlesi, Ankara'nın Filistin davasına verdiği destek ile uluslararası deniz hukukunu koruma arasındaki hassas dengeyi yeniden gözden geçirmesini gerektirebilir.
