Irak'ın kutsal kenti Necef'te çarşamba günü binlerce yaslı, öldürülen İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in tabutunu takip etti. Altı günlük cenaze töreni, İran'da büyük kalabalıklar topladıktan sonra sınırı geçerek Irak topraklarına ulaştı. Tören, İran-Irak sınırında yoğun güvenlik önlemleri altında gerçekleşti. Katılımcılar, siyah giysiler içinde Kuran ayetleri okuyarak ilerledi.
Gelişmenin arka planı
Ayetullah Ali Hamaney, 8 Temmuz 2025'te bir suikast sonucu hayatını kaybetti. Cenaze töreni, önce İran'ın başkenti Tahran'da başladı, ardından Kum, Meşhed gibi kutsal şehirlerde devam etti. Her durakta milyonlarca İranlı yas tuttu. Törenin Irak ayağı, Necef'teki İmam Ali Türbesi'nde sona erecek. İranlı yetkililer, törenin bölgesel birliği simgelediğini belirtiyor. Hamaney'in halefi konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı, ancak İran yönetiminde geçici bir konseyin görev yaptığı bildiriliyor.
Bölgesel boyut
Bu cenaze töreni, İran'ın Irak üzerindeki nüfuzunu bir kez daha gözler önüne serdi. Necef, Şii dünyası için büyük önem taşırken, törenin burada düzenlenmesi iki ülke arasındaki dini ve siyasi bağları vurguluyor. Hamaney'in ölümü sonrası bölgedeki güç dengeleri değişebilir. İran'ın uzun süredir desteklediği Haşdi Şabi gibi gruplar, yeni liderlikle nasıl bir yol izleyecek? Bu belirsizlik, Irak ve Suriye'deki istikrarı etkileyebilir. Ayrıca, İran'ın nükleer programı ve uluslararası yaptırımlar da yeni liderlikle şekillenecek. Suudi Arabistan ve İsrail, Hamaney sonrası dönemi yakından izliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hamaney'in ölümü ve cenaze töreni, Türkiye'nin İran ile olan sınır komşuluğu ve bölgesel ilişkileri açısından önem taşıyor. Türkiye, İran'da yaşanacak olası bir istikrarsızlık veya liderlik değişiminden doğrudan etkilenebilir. Özellikle Kuzey Irak'taki PKK varlığı ve İran'ın bu bölgedeki etkisi, Türkiye'nin güvenlik kaygılarını artırabilir. Ayrıca, İran ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi ve enerji işbirliği, yeni dönemde yeniden ele alınabilir. Türkiye'nin, bölgesel dengeleri korumak için hem İran'daki yeni yönetimle hem de Irak'taki aktörlerle diyaloğu sürdürmesi bekleniyor. Bu gelişme, aynı zamanda Türkiye-ABD ve Türkiye-Rusya ilişkilerinde de dolaylı etkiler yaratabilir.
