ABD'nin İsrail Büyükelçisi adayı olarak gösterilen eski Arkansas Valisi Mike Huckabee, uzun süredir desteklediği İsrail yerleşimlerine yönelik artan şiddet olayları karşısında tartışmalı bir çıkış yaptı. Huckabee, son açıklamasında, Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimcilerin Filistinli sivillere yönelik saldırılarını eleştirenlere karşı Kutsal Kitap'tan ayetler öne sürdü. Bu söylem, bölgedeki gerilimi daha da artırırken, uluslararası toplumun tepkisini çekti.
Gelişmenin Arka Planı
İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da yasadışı Yahudi yerleşimlerini yıllardır açıkça destekleyen Huckabee, son haftalarda bölgede artan yerleşimci şiddetine ilişkin haberlerin ardından savunmacı bir tutum sergiliyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, 2023 yılında Batı Şeria'da yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik saldırıları son on yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu saldırılar arasında zeytin ağaçlarının kesilmesi, evlere ve araçlara taş atılması ve hatta silahlı saldırılar yer alıyor.
Huckabee'nin son açıklaması, İsrail'in yerleşimci hareketinin (Haredi ve dindar ulusalcı gruplar) önde gelen isimlerinden biriyle yaptığı bir röportajda geldi. Röportajda Huckabee, "Tanrı'nın İsrail topraklarına ilişkin vaadi, bugünkü siyasi tartışmaların üzerindedir. Bizim görevimiz, bu kutsal topraklarda Yahudi halkının egemenliğini güçlendirmektir" ifadelerini kullandı. Bu sözler, İsrail'in uluslararası hukuka aykırı olarak işgal ettiği Batı Şeria'daki yerleşimlerin meşruiyetini dini temellere dayandırma çabası olarak yorumlandı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Huckabee'nin bu çıkışı, yalnızca İsrail-Filistin çatışmasını derinleştirmekle kalmıyor, aynı zamanda ABD'nin bölgedeki arabuluculuk rolünü de zedeliyor. Amerikan yönetimi, iki devletli çözümü desteklediğini açıklarken, Huckabee'nin gibi yerleşim yanlısı isimlerin üst düzey görevlere getirilmesi, ABD'nin tarafsızlığına gölge düşürüyor. Uzmanlar, Huckabee'nin atanmasının onaylanması halinde İsrail hükümetinin Batı Şeria'daki yerleşim faaliyetlerini daha da artırabileceğini ve bunun da bölgede yeni bir çatışma dalgasına yol açabileceğini belirtiyor.
Ayrıca, Huckabee'nin dini söylemi, Hıristiyan Evanjeliklerin İsrail'e olan koşulsuz desteğini de yansıtıyor. ABD'de yaklaşık 40 milyon Evanjelik Hıristiyan, İsrail'in kuruluşunu ve genişlemesini dini bir zorunluluk olarak görüyor. Bu grup, Amerikan siyasetinde önemli bir seçmen kitlesi oluşturuyor ve İsrail yanlısı politikaların en güçlü savunucuları arasında yer alıyor. Huckabee'nin bu seçmen kitlesine hitap etme stratejisi, onun ulusal siyasetteki konumunu güçlendirse de, uluslararası hukuk ve insan hakları normlarıyla çelişiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin davasına verdiği desteği ve bölgesel politikalarını doğrudan ilgilendiriyor. Türkiye, geçmişte olduğu gibi bugün de İsrail'in yerleşim politikalarını ve yerleşimci şiddetini kınayan açıklamalar yapıyor. Huckabee'nin dini söylemi, İsrail-Filistin çatışmasını daha da derinleştirerek bölgedeki istikrarsızlığı artırabilir. Bu durum, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikaları ve bölgesel güvenlik çıkarları açısından da risk teşkil ediyor. Türkiye, Filistin devletinin kurulması ve Kudüs'ün statüsü konusundaki hassasiyetini korurken, ABD'nin bu tür atamaları bölgedeki dengeleri bozabilecek nitelikte.
