İngiltere'de yapılan kapsamlı bir araştırma, HPV aşısının rahim ağzı kanserine karşı çarpıcı bir başarı elde ettiğini ortaya koydu. Araştırmaya göre, aşı sayesinde 30 yaş altı kadınlarda rahim ağzı kanserinden ölüm riski neredeyse sıfıra düştü. Bu sonuç, aşının tüm dünyada yaygınlaştırılması halinde rahim ağzı kanserinin tarihe karışabileceğini gösteriyor. İngiltere'de 2008 yılında başlatılan ulusal HPV aşılama programının 12-13 yaş kız çocuklarına rutin olarak uygulanmasının ardından, kanser kaynaklı ölümlerde belirgin bir düşüş gözlemlendi.
HPV aşısının arka planı ve başarısı
HPV (Human Papillomavirus), rahim ağzı kanseri başta olmak üzere birçok kanser türüne neden olan yaygın bir virüs. Aşının geliştirilmesi, kanserle mücadelede dönüm noktası olarak kabul ediliyor. İngiltere'de 2008'de başlatılan aşılama programı, önce 12-13 yaş kızlara, 2019'dan itibaren de erkek çocuklarına uygulanmaya başlandı. Araştırmacılar, aşılı kadınların rahim ağzı kanserine yakalanma ve ölüm riskinin aşısızlara kıyasla çok daha düşük olduğunu tespit etti. Özellikle 30 yaş altındaki kadınlarda, aşının koruyuculuğu sayesinde kanser ölümlerinin neredeyse tamamen önlendiği görüldü.
Çalışma, aşının tüm dünyada yaygınlaştırılmasının rahim ağzı kanserini neredeyse tamamen ortadan kaldırabileceğini öngörüyor. Ancak aşının etkili olabilmesi için yüksek aşılama oranlarına ulaşılması ve düzenli tarama programlarının sürdürülmesi gerekiyor. İngiltere'de aşılama oranı yaklaşık %80 seviyesinde, bu da toplumsal bağışıklığın sağlanması için yeterli kabul ediliyor.
Küresel boyut ve Türkiye'ye etkileri
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), rahim ağzı kanserinin küresel bir sağlık sorunu olduğunu ve her yıl 300 binden fazla kadının bu hastalık nedeniyle hayatını kaybettiğini belirtiyor. Gelişmekte olan ülkelerde kanser ölümlerinin büyük kısmı HPV kaynaklı. Aşının düşük ve orta gelirli ülkelerde yaygınlaştırılması, ölüm oranlarını önemli ölçüde azaltabilir. İngiltere'deki başarı, diğer ülkelere de ilham kaynağı oluyor. Örneğin Avustralya, 2035 yılına kadar rahim ağzı kanserini tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de HPV aşısı, Sağlık Bakanlığı tarafından ulusal aşılama takvimine dahil edilmemiştir. Aşı, sadece özel sağlık kuruluşlarında ücretli olarak uygulanmaktadır. İngiltere'deki başarı, Türkiye'de de aşının yaygınlaştırılması gerektiğini ortaya koyuyor. Rahim ağzı kanseri, Türkiye'de kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biri ve her yıl binlerce kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybediyor. Aşının ulusal takvime eklenmesi, sağlık bütçesi üzerinde kısa vadede maliyet oluştursa da uzun vadede kanser tedavi masraflarını azaltarak ekonomik fayda sağlayabilir. Ayrıca kadın sağlığının iyileştirilmesi, Türkiye'nin insani gelişmişlik endeksinde yukarı çıkmasına katkıda bulunacaktır.
