Hongkong'da ekonomik belirsizlikler artarken, sürücü kursu ehliyeti sahipleri adeta birer 'sıcak bilet' haline geldi. 20 yılı aşkın süredir hafif ticari araç kullanan 52 yaşındaki Fung Fu, ekonomik görünümün giderek karardığını fark edince özel sürücü eğitmeni olmaya karar verdi. Fung Fu, 'Birçok restoran kapandı, şirketler daha az sipariş veriyor. Eskiden teslimat işi vardı ama şimdi herkes kemer sıkıyor' diyerek kararının arkasındaki ekonomik gerçekliği özetliyor. Onun gibi düşünen birçok Hongkonglu, hem ek gelir elde etmek hem de iş güvencesi sağlamak için sürücü kursu ehliyeti almaya yöneliyor.
Ekonomik Durgunluk Sürücü Kurslarına Yöneltti
Hongkong, Çin'in sıkı Kovid-19 politikaları ve küresel ekonomik yavaşlama nedeniyle derin bir durgunluk yaşıyor. Özellikle hizmet sektörü ve küçük işletmeler büyük darbe aldı. İşsizlik oranı son yılların en yüksek seviyelerine yaklaşırken, vatandaşlar alternatif gelir kaynakları arıyor. Bu noktada sürücü kursu eğitmenliği, nispeten düşük giriş maliyeti ve esnek çalışma saatleriyle cazip bir seçenek haline geldi.
Hongkong Ulaştırma Dairesi verilerine göre, 2023 yılında sürücü kursu eğitmen lisansı başvurularında bir önceki yıla göre %35 artış yaşandı. Başvuru sahiplerinin büyük çoğunluğu 40-55 yaş arası, lojistik veya ulaştırma sektöründe deneyimli erkekler. Kadın başvuru oranı ise hâlâ düşük ancak artış eğiliminde.
Kursiyer tarafında da benzer bir talep patlaması var. Ekonomik belirsizlik nedeniyle ehliyet alarak yedek bir beceri edinmek isteyenlerin sayısı arttı. Birçok sürücü kursu, yoğun talebi karşılamak için hafta sonu ve akşam dersleri ekledi. Ancak eğitmen sayısı yeterli olmadığı için randevu almak haftalar sürebiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hongkong'daki bu eğilim, daha geniş bir küresel olgunun yansıması olarak değerlendirilebilir. Pandemi sonrası birçok ülkede mesleki eğitim ve sertifikasyon programlarına ilgi arttı. Özellikle gelişmiş ekonomilerde, teknolojik dönüşüm ve otomasyon tehdidi karşısında 'güvenli' mesleklere yöneliş gözlemleniyor. Sürücü eğitmenliği, tamamen otomatikleşmesi zor bir alan olduğu için gelecekte de talebin devam edeceği öngörülüyor.
Çin anakarasında da benzer bir eğilim var. Ekonomik yavaşlama ve işsizlik kaygıları, genç nüfusu sürücü ehliyeti almaya itiyor. Ancak Hongkong'un özel yönetim bölgesi statüsü, sürücü kursu eğitmenliği için farklı düzenlemeler barındırıyor. Örneğin, Hongkong'da bir eğitmen lisansı almak için en az 5 yıl sürüş deneyimi ve 21 yaşını doldurmuş olmak gerekiyor. Ayrıca adli sicil kaydı ve sağlık raporu şartı aranıyor.
Uzmanlar, bu trendin önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini düşünüyor. Hongkong Üniversitesi'nden ekonomist Dr. Li Wei, 'Ekonomik durgunluk dönemlerinde beceri edinmeye yönelik talep artar. Sürücü eğitmenliği, düşük sermaye gerektiren ve hızlıca nakde çevrilebilen bir beceri olduğu için bu dönemde popüler' diyor. Ancak, artan arzın zamanla ücretleri aşağı çekebileceği uyarısında da bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de benzer bir eğilim gözlemleniyor. Yüksek enflasyon ve işsizlik, sürücü kursu eğitmenliğini cazip bir yan gelir veya ana meslek haline getirdi. Ancak Türkiye'deki düzenlemeler farklı; eğitmen olmak için Milli Eğitim Bakanlığı onaylı kurslardan sertifika almak gerekiyor. Hongkong örneği, ekonomik kriz dönemlerinde vatandaşların hızla alternatif gelir kaynaklarına yöneldiğini gösteriyor. Türkiye için çıkarılacak ders, mesleki eğitim sisteminin esnek ve erişilebilir olması gerektiği. Ayrıca, sürücü eğitmenliğinin dijitalleşme ve otonom araçlara rağmen uzun vadede talep görecek bir alan olduğu unutulmamalı.
