Hong Kong yönetimi, Çin anakarası sınırına yakın bir bölgede kurulması planlanan dev teknoloji parkı için arazi ihalelerine katılacak şirketlere ağır şartlar getirdi. South China Morning Post'ün ulaştığı ihale belgelerine göre, kazanacak konsorsiyumlar 100 milyon Hong Kong doları (yaklaşık 12,7 milyon ABD doları) tutarında inşaat teminatı yatırmak ve projeyi 30 ay gibi kısa bir sürede tamamlamak zorunda. Sanayi liderleri bu şartların yalnızca en güçlü finansal yapıya sahip firmaların rekabet edebilmesine olanak tanıyacağını belirtiyor.
Gelişmenin arka planı: Shenzhen sınırındaki inovasyon koridoru
Söz konusu teknoloji parkı, Hong Kong'un kuzeyinde, Shenzhen ile sınırı oluşturan Lok Ma Chau Loop bölgesinde yer alıyor. 87 hektarlık alan üzerine kurulması planlanan merkez, Hong Kong'un teknoloji ve inovasyon ekosistemini canlandırmayı hedefliyor. Proje, Çin'in 14. Beş Yıllık Planı kapsamında Büyük Körfez Bölgesi entegrasyonunun bir parçası olarak görülüyor. Hong Kong Bilim ve Teknoloji Parkı (HKSTP) tarafından yürütülen ihale, 2024 yılı sonunda sonuçlanacak. İlk etapta üç ana arazi parseli için teklifler alınacak; bu parsellerde yapay zeka, biyoteknoloji ve ileri imalat gibi alanlarda faaliyet gösterecek şirketlerin yer alması planlanıyor.
HK$100 milyonluk teminat şartı, sektörde daha önce görülmemiş bir tutar olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu koşulun küçük ve orta ölçekli teknoloji firmalarını devre dışı bırakacağını, yalnızca büyük gayrimenkul geliştiricileri veya devlet bağlantılı şirketlerin ihaleye girebileceğini ifade ediyor. Ancak HKSTP yetkilileri, bu şartın projelerin zamanında ve yüksek kalitede tamamlanmasını garanti altına almak için konulduğunu savunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Hong Kong-Çin entegrasyonu ve teknoloji yarışı
Hong Kong'un teknoloji parkı projesi, Çin'in ABD ile teknoloji hegemonyası mücadelesinde kritik bir rol oynuyor. Shenzhen'deki Huawei, Tencent ve DJI gibi devlerin yanı sıra, Hong Kong'un uluslararası finans merkezi olma avantajı, bu bölgeyi küresel Ar-Ge yatırımları için cazip kılıyor. Ancak ihale şartları, Hong Kong'un teknoloji ekosisteminde KOBİ'lerin ve girişimlerin dışlanması riskini doğuruyor. Uzmanlar, bu durumun Hong Kong'un inovasyon kapasitesini daraltabileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel olarak, Hong Kong'un teknoloji parkı, Shenzhen'in bilim ve teknoloji merkezi konumuyla rekabet etmekten çok tamamlayıcı bir rol üstleniyor. Çin hükümeti, Büyük Körfez Bölgesi'nde Hong Kong, Shenzhen, Guangzhou ve Makao arasında entegre bir inovasyon ağı oluşturmayı hedefliyor. Projenin tamamlanması halinde, bu koridor Asya'nın Silikon Vadisi olarak anılmaya başlanabilir. Ancak ihale sürecindeki yüksek giriş bariyerleri, uluslararası teknoloji firmalarının Hong Kong'a yatırım yapma isteğini olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'un teknoloji parkı ihalesindeki bu gelişme, Türkiye'nin teknopark ve Ar-Ge teşvik politikaları açısından önemli bir ders niteliği taşıyor. Türkiye'deki teknoparkların ihale ve teşvik sistemleri, özellikle KOBİ'lerin erişimini kolaylaştıracak şekilde tasarlanmalıdır. Ayrıca, küresel teknoloji yarışında Çin ve ABD arasındaki rekabet, Türkiye'nin orta koridor stratejisi kapsamında Asya ile Avrupa arasında bir teknoloji köprüsü olma potansiyelini artırabilir. Türkiye, Hong Kong gibi finans merkezlerinin yüksek giriş bariyerlerini fırsata çevirerek, uluslararası yatırımcılar için daha esnek ve erişilebilir bir teknoloji ekosistemi sunabilir. Ancak, bu tür büyük projelerin KOBİ'leri dışlamaması için teşvik mekanizmalarının dengeli kurulması kritik önem taşımaktadır.
