Hong Kong'un Tai Po bölgesinde bir geri dönüşüm fabrikasında çıkan yangın, 41 kişinin ölümüne yol açarak kentin son yirmi yılının en ölümcül endüstriyel felaketi olarak kayıtlara geçti. Yangın, 21 Nisan 2025 sabahı yerel saatle 07.30'da başladı ve fabrikanın depo alanında depolanan plastik atıkların tutuşmasıyla kısa sürede tüm binaya yayıldı. Olay yerine 60'tan fazla itfaiye aracı ve 300'den fazla personel sevk edilmesine rağmen, kontrol altına alınması yaklaşık 12 saat sürdü. Hayatını kaybedenlerin çoğu, fabrikanın kaçış merdivenlerinin bulunmadığı alt katlarında mahsur kalan işçilerdi.
Felaketin Arkasında Yatan İhmaller
İlk belirlemelere göre yangının bu kadar hızlı yayılmasının başlıca nedeni, fabrikada yangın söndürme sistemi ve yeterli sayıda acil çıkış kapısının bulunmamasıydı. Görgü tanıkları, itfaiye ekiplerinin müdahalesinin geciktiğini çünkü fabrikanın bina yönetmeliklerine aykırı şekilde inşa edildiğini ve itfaiye erişim yollarının bir kısmının kapalı olduğunu belirtti. Ayrıca, fabrikada çalışan işçilerin büyük bölümünün kayıt dışı olduğu ve yangın tatbikatı yapılmadığı öğrenildi. İtfaiye yetkilileri, yangının kontrol altına alınmasının ardından olay yerinde yapılan incelemelerde, binanın birden fazla noktada güvenlik standartlarından yoksun olduğunu tespit ettiklerini açıkladı.
Hong Kong hükümeti, facianın ardından benzer tesislerde kapsamlı denetim başlatacağını duyururken, işçi hakları savunucuları özellikle endüstriyel bölgelerde denetimlerin yetersiz olduğunu vurguluyor. Patronların yangın güvenliği önlemlerini maliyet nedeniyle ihmal ettiği, kayıt dışı çalıştırılan işçilerin ise en temel haklardan bile mahrum bırakıldığı belirtiliyor. Soruşturma kapsamında fabrika sahibi ve iki yönetici gözaltına alındı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Tai Po yangını, Asya-Pasifik bölgesinde sıkça yaşanan endüstriyel kazalara yeni bir örnek teşkil ediyor. Bangladeş, Pakistan ve Hindistan gibi ülkelerde tekstil fabrikalarındaki benzer facialar yüzlerce can almış, bu olaylar güvenlik standartlarının yetersizliğini bir kez daha gündeme getirmişti. Hong Kong, gelişmiş bir kent olmasına rağmen, özellikle eski sanayi bölgelerinde denetim boşlukları dikkat çekiyor. Uzmanlar, küresel tedarik zincirlerinin işçi güvenliğini arka plana itebildiğini, çok uluslu şirketlerin alt yükleniciler üzerinde yeterli denetim kurmadığını ifade ediyor. Yangın, Birleşmiş Milletler'in İş Sağlığı ve Güvenliği programı kapsamında bölgesel bir işbirliği çağrısını da beraberinde getirdi.
Öte yandan, bu tür felaketlerin önlenmesi için uluslararası çapta daha sıkı düzenlemeler yapılması gerektiği savunuluyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki fabrikalarda yangın güvenliği ekipmanlarının zorunlu hale getirilmesi, bağımsız denetim mekanizmalarının kurulması ve işçilere düzenli eğitim verilmesi öneriliyor. Hong Kong'un bu facianın ardından atacağı adımlar, bölgedeki diğer yönetimler için de örnek teşkil edebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de sanayi bölgelerinde benzer yangın felaketleri yaşanmış, özellikle tekstil ve plastik sektöründe iş güvenliği ihlalleri sıkça gündeme gelmiştir. Hong Kong'daki olay, Türkiye'nin iş sağlığı ve güvenliği denetimlerini sıkılaştırması gerektiğini hatırlatmaktadır. Küresel tedarik zincirinin bir parçası olan Türk firmaları, yangın güvenliği standartlarına uyum sağlama baskısı hissedebilir. Ayrıca, Türk işçi hakları örgütleri ve sendikaları, bu faciayı gerekçe göstererek denetimlerin artırılması ve kayıt dışı istihdamın önlenmesi için hükümet nezdinde lobi faaliyetlerini yoğunlaştırabilir.
