Singapur'da muhalefet milletvekili Kenneth Tiong, devlet yatırım şirketi Temasek'in, Air India'ya sağlanması planlanan 1,5 milyar dolarlık finansal destekte kullanılmaması gerektiğini savundu. Tiong, Hindistan merkezli havayolu şirketinin, çoğunluk hissesi Temasek'e ait olan Singapur Havayolları (SIA) ve Tata Sons ortaklığından ek kaynak talep etmesinin ardından Singapur Parlamentosu’nda konuya ilişkin endişelerini dile getirdi. Muhalefet partisi İşçi Partisi milletvekili olan Tiong, Temasek'in Singapur halkının birikimlerini yöneten bir kurum olarak, fonların yurtdışındaki riskli yatırımlara yönlendirilmesinin hesap verebilirlik ilkeleriyle çeliştiğini ifade etti.
Air India'nın mali durumu ve kurtarma planı
Air India, özelleştirilmesinin ardından ilk kez bu ölçekte bir sermaye enjeksiyonu ihtiyacı duyuyor. 2022'de Tata Group tarafından devralınan şirket, artan operasyonel maliyetler, küresel rekabet ve filo yenileme ihtiyacı nedeniyle zor bir dönemden geçiyor. Havayolu, özellikle uluslararası hatlarda yaşadığı kayıpları azaltmak ve filosunu modernize etmek amacıyla ortaklarından 1,5 milyar dolarlık yeni bir kaynak talep etti. Tata Sons'un yanı sıra yüzde 25 hisseye sahip olan Singapur Havayolları'ndan da bu miktara katkı sağlaması bekleniyor. Ancak Tiong, bu kararın Singapur halkının çıkarlarına uygun olup olmadığını sorguladı.
Tiong, parlamentoda yaptığı konuşmada, "Temasek'in görevi Singapur'un rezervlerini korumak ve büyütmektir. Ancak Air India gibi sürekli zarar eden bir şirkete yapılacak yatırım, bu görevle çelişmektedir" dedi. Milletvekili, Singapur halkının vergileriyle oluşturulan bu fonların, sağlık, eğitim gibi öncelikli alanlara yönlendirilmesi gerektiğini savundu. Öte yandan Temasek, daha önce de küresel çapta birçok sektöre yatırım yaparak portföyünü çeşitlendirmişti. Ancak bu tür bir kurtarma operasyonu, Temasek'in ticari getiri hedefleriyle çelişen bir karar olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Air India'nın mali sıkıntıları, yalnızca Hindistan'ın havacılık sektörünü değil, aynı zamanda Asya-Pasifik bölgesindeki havayolu endüstrisinin genel durumunu da yansıtıyor. Covid-19 salgınının ardından toparlanma çabaları sürerken, artan yakıt fiyatları ve yoğun rekabet, birçok havayolu şirketini zor durumda bıraktı. Uzmanlar, hükümetlerin veya büyük şirketlerin bu tür kurtarma paketleriyle havayollarını ayakta tutmaya çalıştığını ancak bunun sürdürülebilir bir çözüm olmadığını belirtiyor. Temasek'in Air India'ya yapacağı olası yatırım, şirketin küresel pazardaki konumunu güçlendirmeyi hedeflese de, Singapur'da siyasi tartışmalara yol açtı. Tiong'un çıkışı, hükümetin yatırım kararlarının şeffaflığı konusunda toplumda artan bir hassasiyete işaret ediyor.
Temasek'in bu konudaki tutumu, Singapur'un küresel bir yatırım merkezi olarak itibarı açısından da önemli. Şirket, genellikle uzun vadeli ve stratejik yatırımlarıyla biliniyor. Ancak Air India gibi yüksek riskli bir yatırım, şirketin risk iştahına ilişkin soruları beraberinde getirdi. Öte yandan, Tata Group ve Singapur Havayolları, Air India'nın yeniden yapılandırılması için kapsamlı bir plan hazırladıklarını açıkladı. Planın, şirketin operasyonel verimliliğini artırmayı ve karlılığa ulaşmasını hedeflediği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, küresel havacılık sektöründeki zorlukların bir yansıması olarak Türk Hava Yolları gibi ulusal taşıyıcıların da etkilenebileceği bir ortamda gerçekleşiyor. Türkiye, havacılıkta önemli bir transit merkezi konumunda ve Asya-Pasifik rotalarındaki rekabet, Türk firmalarını da yakından ilgilendiriyor. Air India'nın olası bir kurtarılması, bölgesel rekabeti artırabilir ve havayolu bilet fiyatlarına yansıyabilir. Ayrıca, devlet destekli fonların yurtdışındaki özel şirketlere aktarılması konusundaki tartışmalar, Türkiye'de de benzer eleştirilere konu olan kamu fonlarının kullanımına ilişkin evrensel bir tartışmayı yansıtıyor.
