Hong Kong'ta karton kutu ve atık kağıt toplayarak geçimini sağlayan Kuang Su-ling, yeni politika sonrası karton fiyatlarının düşmesiyle büyük bir geçim sıkıntısıyla karşı karşıya. Uzun saatler çalışmayı, zorlu hava koşullarında seyahat etmeyi gerektiren bu iş, şimdi daha da az kazanç getiriyor. Kuang, bu işi yapmak zorunda kalacağını hiç düşünmemişti.
Yeni politika ve karton toplayıcılığının arka planı
Hong Kong hükümeti, atık yönetimi politikalarında değişikliğe giderek geri dönüşüm sektörünü yeniden düzenledi. Ancak bu düzenlemeler, karton toplayıcılarının gelirlerini olumsuz etkiledi. Önceden karton toplayıcıları, topladıkları malzemeleri geri dönüşüm tesislerine satarak günlük kazanç sağlıyordu. Yeni politikayla birlikte piyasadaki karton fiyatları önemli ölçüde geriledi. Bunun sonucunda, bu işten geçinen binlerce kişi daha az gelirle yetinmek zorunda kaldı.
Kuang Su-ling gibi isimler, sabahın erken saatlerinden gece geç saatlere kadar sokaklarda karton topluyor. Ağır yükleri taşımak, zorlu hava koşullarında çalışmak ve uzun mesafeler kat etmek günlük rutinlerinin bir parçası. Ancak gelirleri, son dönemdeki fiyat düşüşüyle birlikte iyice azaldı. Kuang, "Bu işi yapmak zorunda kalacağımı hiç düşünmemiştim" diyerek yaşadığı zorluğu dile getiriyor.
Hong Kong'da atık toplayıcılığı, özellikle yaşlı ve düşük gelirli kesimler için önemli bir geçim kaynağı. Ancak yeni düzenlemeler, bu sektörde çalışanların işlerini daha da zorlaştırıyor. Geri dönüşüm tesislerinin sayısının azalması ve toplanan malzemelerin değerinin düşmesi, bu kişilerin alternatif iş bulma imkanlarını da kısıtlıyor. Uzmanlar, politika değişikliğinin sosyal etkilerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hong Kong'daki bu durum, Asya-Pasifik bölgesinde atık yönetimi ve geri dönüşüm politikalarının sosyal adalet boyutunu gözler önüne seriyor. Benzer sorunlar, bölgedeki diğer gelişmekte olan ülkelerde de yaşanıyor. Çin ana karasında da atık ithalatına yönelik kısıtlamalar, küresel geri dönüşüm pazarını etkilemişti. Hong Kong gibi özel idari bölgelerde ise yerel yönetimler, atık politikalarını çevresel sürdürülebilirlik ile sosyal refah arasında dengeleyemiyor. Küresel olarak, atık toplayıcıları dünya genelinde milyonlarca kişiyi istihdam eden gayri resmi bir sektörün parçası. Bu sektörün düzenlenmesi, kırılgan grupların geçim kaynaklarını koruyacak şekilde tasarlanmalı.
Hong Kong'un atık geri dönüşüm politikaları, şehrin çevresel hedefleri doğrultusunda şekilleniyor. Ancak bu politikaların sosyal etkileri, özellikle düşük gelirli aileler üzerinde ağır oluyor. Karton toplayıcıları, yeni sistemde daha fazla rekabetle ve daha düşük fiyatlarla mücadele etmek zorunda. Bazıları, geçimlerini sağlamak için çalışma saatlerini artırsa da bu, sağlık sorunlarını da beraberinde getiriyor. Sivil toplum kuruluşları, hükümetten bu işçiler için destek programları oluşturmasını talep ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hong Kong'daki karton toplayıcılarının yaşadığı zorluklar, Türkiye'deki atık toplayıcıları ve geri dönüşüm sektörü için de ders niteliğinde. Türkiye'de de sokak toplayıcıları, atık yönetimi politikalarındaki değişikliklerden olumsuz etkilenebiliyor. Özellikle belediyelerin geri dönüşüm sistemlerini merkezileştirmesi, gayri resmi atık toplayıcılarının gelirlerini azaltabilir. Türkiye, atık yönetimi politikalarını çevresel hedeflerle sosyal koruma arasında dengeleyerek tasarlamalı. Aksi halde, Hong Kong'da olduğu gibi kırılgan grupların geçim kaynakları tehlikeye girebilir. Ayrıca, küresel geri dönüşüm pazarındaki dalgalanmalar, Türkiye'nin atık ithalatı ve ihracatını da etkileyebilir. Bu nedenle, sosyal etki analizleri politika yapım süreçlerine entegre edilmeli.
