Hong Kong Üniversitesi Li Ka Shing Tıp Fakültesi, kent genelindeki eczanelerde osteoporoz tarama programı başlatmaya hazırlanıyor. 2025 yılının ilk aylarında hayata geçirilmesi planlanan program, yüksek osteoporoz riski taşıyan bireyleri tespit etmeyi ve kemik kırıklarını önlemeyi amaçlıyor. Üniversite yetkilileri, programın Hong Kong'da bir ilk olduğunu ve toplum eczacıları liderliğinde yürütüleceğini açıkladı.
Gelişmenin arka planı
Osteoporoz, kemik yoğunluğunun azalması ve kemik yapısının bozulması sonucu kırık riskinin arttığı bir hastalık. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 50 yaş üstü her üç kadından biri ve her beş erkekten biri osteoporoza bağlı kırık yaşıyor. Hong Kong'da ise 60 yaş üstü nüfusun yaklaşık %30'unda osteoporoz görülüyor.
Program kapsamında eczanelere kurulacak özel cihazlarla topuk kemiği taraması yapılacak. Tarama sonucu yüksek riskli çıkan hastalar, ileri tetkik ve tedavi için hastanelere yönlendirilecek. Proje, erken teşhis ile kırık riskini %50'ye kadar azaltmayı hedefliyor. Eczacılar, taramanın yanı sıra hastalara kalsiyum ve D vitamini takviyesi, egzersiz ve yaşam tarzı değişiklikleri konusunda danışmanlık da verecek.
Bölgesel ve küresel boyut
Asya-Pasifik bölgesinde osteoporoz vakalarının 2050 yılına kadar %300 artması bekleniyor. Özellikle Çin, Hindistan ve Japonya'da yaşlanan nüfus nedeniyle hastalık yükü giderek büyüyor. Hong Kong'un eczane temelli tarama modeli, bölgedeki diğer ülkelere de örnek olabilir. Benzer uygulamalar İngiltere ve Avustralya'da da deneniyor, ancak Asya'da ilk kez bu kapsamda bir program uygulanacak.
Dünya Sağlık Örgütü, osteoporozun küresel sağlık yükünün 2050'de 8 milyar dolara ulaşacağını tahmin ediyor. Erken teşhis programlarının yaygınlaşması, hem sağlık harcamalarını azaltacak hem de hastaların yaşam kalitesini artıracak. Hong Kong'un bu girişimi, önleyici sağlık hizmetlerinde eczanelerin rolünün arttığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de osteoporoz, 50 yaş üstü nüfusun yaklaşık %25'ini etkiliyor. Sağlık Bakanlığı'nın kalça kırığı ve osteoporoz farkındalık programları olsa da, eczane temelli tarama henüz yaygın değil. Hong Kong modeli, Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmetlerinde eczanelerin kullanımına ilham verebilir. Özellikle yaşlı nüfusun yoğun olduğu bölgelerde pilot uygulamalar başlatılabilir. Ayrıca Türkiye'de osteoporoz tedavisinde kullanılan ilaçların büyük kısmı ithal olduğu için, erken teşhis ve önleme ile sağlık ekonomisine katkı sağlanması mümkün.
