Hong Kong'da bir cerrah, 70'li yaşlarındaki bir hastanın karnındaki yanlış organı alarak ölümüne neden oldu. Hastane soruşturması, cerrahın karın boşluğundaki yapıları tanımlarken 'onay yanlılığı' (confirmation bias) sergilediğini ortaya koydu. Olay, Tseung Kwan O Hastanesi'nde Mart 2024'te meydana geldi. Cerrahın, hastanın bağırsaklarında tıkanıklık olduğu düşüncesiyle ameliyata girdiği ancak yanlışlıkla sağlıklı bir organı çıkardığı belirtildi. Eski milletvekili, cerrahın görevden alınması çağrısında bulundu. Hastane, soruşturma sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı ve benzer hataların önlenmesi için yeni protokoller hazırlayacağını duyurdu.
Gelişmenin Arka Planı
Olay, Hong Kong'un Tseung Kwan O semtindeki devlet hastanesinde gerçekleşti. 70 yaşındaki erkek hasta, karın ağrısı ve bağırsak tıkanıklığı şikayetiyle acil servise başvurdu. Yapılan tetkiklerin ardından cerrah, hastanın bağırsaklarında tıkanıklık olduğunu düşünerek acil ameliyat kararı aldı. Ancak ameliyat sırasında cerrah, yanlışlıkla hastanın sağlıklı bir organını (dalak veya safra kesesi olabileceği belirtiliyor) çıkardı. Hasta, ameliyat sonrası yoğun bakımda hayatını kaybetti.
Hastanenin yayınladığı soruşturma raporu, cerrahın operasyon öncesi ve sırasında 'onay yanlılığı' gösterdiğini ortaya koydu. Rapora göre cerrah, bağırsak tıkanıklığı teşhisine o kadar odaklanmıştı ki, karın boşluğundaki diğer yapıları objektif olarak değerlendiremedi. Bu durum, yanlış organın alınmasına yol açtı. Hastane yetkilileri, cerrahın deneyimli bir uzman olduğunu ancak bu tür bilişsel önyargıların her cerrah için risk oluşturduğunu belirtti. Olayın ardından hastane, cerrahi ekipler için zorunlu 'bilişsel önyargı farkındalığı' eğitimi başlatacağını duyurdu.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hong Kong'da yaşanan bu tıbbi hata, Asya genelinde sağlık sistemlerinde benzer sorunların yaşanabileceğine işaret ediyor. Singapur, Japonya ve Güney Kore gibi gelişmiş Asya ülkelerinde de cerrahi hatalar zaman zaman raporlanıyor. Ancak bu vaka, özellikle bilişsel önyargının rolü açısından dikkat çekici. Dünya Sağlık Örgütü (WHO), cerrahi güvenlik protokollerine rağmen, insan hatasının kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Son yıllarda bazı ülkeler, cerrahların karar verme süreçlerini iyileştirmek için yapay zeka destekli teşhis sistemlerini devreye sokuyor. Hong Kong'daki bu olay, benzer önlemlerin alınmasına yönelik baskıyı artırabilir. Ayrıca, hastanelerin şeffaflık politikaları ve hatalı cerrahların cezai sorumlulukları da tartışmaya açılmış durumda. Eski milletvekilinin cerrahın işten atılması çağrısı, tıp camiasında mesleki standartların yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de sağlık sisteminde benzer cerrahi hatalar zaman zaman gündeme gelmektedir. Bu tür olaylar, hasta güvenliği protokollerinin ve cerrahların sürekli eğitiminin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'nın 'Hasta Güvenliği' çalışmaları kapsamında benzer 'onay yanlılığı' eğitimleri verilmektedir. Ancak Hong Kong'daki gelişme, tıp fakültelerinde bilişsel önyargı konusunun müfredata daha kapsamlı eklenmesi gerektiğini göstermektedir. Ayrıca, Türkiye'de sağlık turizmi hedefleri göz önüne alındığında, tıbbi hataların en aza indirilmesi ülkenin uluslararası itibarı açısından kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda, Türk sağlık otoritelerinin benzer vakaları analiz ederek önleyici tedbirleri güçlendirmesi beklenebilir.
