Lübnan'ın güneyinde etkili silahlı grup Hizbullah'ın milletvekili Hasan Fadlallah, ülke yetkililerine İsrail ile varılan deniz sınırı anlaşmasını uygulamama çağrısında bulundu. Fadlallah, anlaşmanın Lübnan'ın egemenliğini ihlal ettiğini ve ulusal çıkarlara aykırı olduğunu savundu. Bu açıklama, anlaşmanın imzalanmasının ardından Hizbullah'ın tavrını net bir şekilde ortaya koyarken, Lübnan'da siyasi krizi derinleştirebilir.
Gelişmenin arka planı
Lübnan ve İsrail arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda Ekim 2022'de deniz sınırı anlaşması imzalanmıştı. Anlaşma, Doğu Akdeniz'deki zengin doğalgaz yataklarının işletilmesine yönelik bir çerçeve sunuyor. Ancak Hizbullah, anlaşmanın Lübnan'ın Kana sahasındaki haklarını tam olarak korumadığı gerekçesiyle karşı çıkıyor. Fadlallah, anlaşmanın uygulanması halinde Hizbullah'ın buna izin vermeyeceğini ima ederek, yetkililere "Anlaşmayı uygulamaya kalkmayın" uyarısında bulundu.
Hizbullah'ın bu tutumu, Lübnan hükümeti üzerinde büyük bir baskı oluşturuyor. Zira Hizbullah, ülkede hem siyasi hem de askeri açıdan önemli bir güç. Grup, İsrail ile 2006 savaşından bu yana kendisini Lübnan'ın savunucusu olarak konumlandırıyor. Ancak son dönemde Lübnan'ın derin ekonomik krizi, hükümeti dış yatırım çekme ve doğalgaz kaynaklarını geliştirme konusunda zorluyor. Anlaşma, bu bağlamda hayati önem taşıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hizbullah'ın bu çıkışı, sadece Lübnan-İsrail ilişkilerini değil, aynı zamanda bölgesel dengeleri de etkileyebilir. İsrail, anlaşmayı tarihi bir adım olarak nitelendirirken, ABD de arabuluculuk çabalarını başarı olarak görüyor. Ancak Hizbullah'ın itirazları, anlaşmanın uygulanmasını geciktirebilir veya tamamen rafa kaldırabilir. Bu durum, Doğu Akdeniz'deki enerji oyununu yeniden şekillendirebilir. Özellikle Mısır, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin dahil olduğu bölgesel ittifaklar da bu gelişmelerden etkilenecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları konusunda kendi çıkarlarını koruma peşinde. Hizbullah'ın İsrail ile anlaşmaya karşı çıkması, bölgedeki gerginliği artırabilir ve Türkiye'nin Libya, Mısır ve GKRY ile olan ilişkilerini dolaylı olarak etkileyebilir. Ankara, Lübnan'ın istikrarına önem veriyor; ancak Hizbullah'ın tutumu, Türkiye'nin bölgedeki enerji ortaklıkları ve güvenlik politikaları açısından bir belirsizlik unsuru oluşturuyor.
