Lübnan merkezli silahlı grup Hizbullah, ABD'nin başkenti Washington'da yapılan bir toplantıda ABD ve İsrail arasında varıldığı duyurulan ateşkes planını reddettiğini duyurdu. Hizbullah Sözcüsü Muhammed Afif, yaptığı yazılı açıklamada, söz konusu planın Lübnan'ın egemenliğini ve meşru direniş hakkını hiçe saydığını belirterek, 'Bu plan, işgalci İsrail'in çıkarlarını korumaya yönelik tek taraflı bir girişimdir ve Hizbullah tarafından asla kabul edilmeyecektir' ifadelerini kullandı.
Planın ayrıntıları ve tarafların tutumu
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, geçtiğimiz günlerde Washington'da düzenlenen bir basın toplantısında, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yapılan görüşmelerin ardından Lübnan-İsrail sınırında kalıcı bir ateşkes için bir mutabakata varıldığını açıklamıştı. Plana göre, Hizbullah'ın silahlı unsurlarının Litani Nehri'nin kuzeyine çekilmesi ve bölgeye Birleşmiş Milletler Geçici Gücü'nün (UNIFIL) denetiminde Lübnan ordusunun konuşlandırılması öngörülüyordu. Ancak Hizbullah, bu planın Lübnan'ın iç işlerine müdahale olduğunu ve İsrail'e verilen tavizlerin kabul edilemez olduğunu savunuyor.
Hizbullah'ın reddi, İsrail'in kuzey sınırında tırmanan gerilimin ardından geldi. Son haftalarda İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) ile Hizbullah arasında sınır ötesi çatışmalar artmış, her iki taraftan da ölü ve yaralılar bildirilmişti. Hizbullah lideri Hasan Nasrallah, daha önce yaptığı bir konuşmada, İsrail'in Lübnan'ın egemenliğine yönelik herhangi bir ihlale karşılık vereceklerini vurgulamıştı. Ateşkes planının reddedilmesi, bölgede kalıcı bir barışın sağlanmasını daha da zorlaştırıyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Hizbullah'ın bu hamlesi, sadece Lübnan-İsrail sınırını değil, tüm Ortadoğu dengelerini etkileyecek bir gelişme. İran'ın bölgedeki en önemli müttefiklerinden biri olan Hizbullah, ateşkes planını reddederek Tahran'ın da bu konudaki tutumunu yansıtmış olabilir. İran, daha önce ABD'nin bölgedeki barış girişimlerine şüpheyle yaklaştığını ve İsrail'in güvenliğini önceleyen planlara karşı çıktığını duyurmuştu. Öte yandan, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Körfez ülkeleri, Lübnan'da istikrarın sağlanması için Hizbullah'ın silahsızlandırılması yönünde çağrılar yapmıştı.
ABD ise planın kabul edilmemesi durumunda İsrail'e daha fazla askeri destek sağlayabileceğinin sinyallerini verdi. Pentagon yetkilileri, bölgeye ek savaş gemileri ve askeri danışmanlar göndermeyi değerlendirdiklerini belirtti. Rusya ise tarafları itidale çağırırken, Birleşmiş Milletler ateşkesin tüm taraflarca kabul edilmesi için arabuluculuk çabalarını sürdürüyor. Hizbullah'ın reddi, uluslararası toplumun Lübnan'daki krizi çözme konusundaki zorluklarını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hizbullah'ın ABD-İsrail ateşkes planını reddetmesi, Türkiye'nin Ortadoğu politikası açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Ankara, Lübnan'daki siyasi istikrarı ve ülke bütünlüğünü desteklerken, Hizbullah'ın silahlı varlığını bir tehdit olarak görmektedir. Türkiye, daha önce Hizbullah'ın Suriye'deki faaliyetlerini eleştirmiş ve bu grubun bölgesel güvenliği tehdit ettiğini belirtmişti. Bu gelişme, Türkiye'nin Lübnan'daki siyasi ve askeri aktörlerle ilişkilerini yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Ayrıca, İsrail ile normalleşme sürecinde olan Türkiye, ateşkes planının başarısız olması halinde iki ülke arasındaki diyaloğun sekteye uğrayabileceği endişesi taşımaktadır. Bölgesel dengelerin bozulması, Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki enerji politikalarını da etkileyebilir.
