ABD'nin Colorado eyaletinde kabul edilen yeni bir yasa, hız sınırını sadece küçük bir miktar aşan sürücülerin para cezası ödemesini engelliyor. Yerel bir televizyon kanalının yürüttüğü araştırma sonucunda, eyaletteki iki kasaba, foto radar sisteminden kaynaklanan binlerce trafik cezasını iptal etti ve yaklaşık 2,3 milyon dolar (yaklaşık 70 milyon TL) iade ödemesi yapmayı kabul etti. Colorado Valisi Jared Polis'in 27 Mayıs 2024'te imzaladığı yasa, 1 Ocak 2025'te yürürlüğe girecek. Yasa, hız sınırını 10 mil/saat (yaklaşık 16 km/s) altında aşan sürücülere para cezası verilmesini yasaklıyor. Uygulama, foto radar ve trafik kameralarıyla tespit edilen ihlalleri kapsıyor.
Gelişmenin arka planı
Colorado merkezli 9NEWS televizyon kanalı, eyaletin foto radar sistemine ilişkin kapsamlı bir soruşturma yürüttü. Araştırma, özellikle Denver banliyölerindeki Foxfield ve Lochbuie kasabalarında ciddi usulsüzlükler olduğunu ortaya koydu. Foxfield, hız sınırı 25 mil/saat (40 km/s) olan bir yolda, sürücülerin 26 mil/saat (42 km/s) gibi çok düşük bir hızda bile ceza aldığını tespit etti. Bu durum, kasabanın gelir elde etmek amacıyla sistemi kötüye kullandığı iddialarını gündeme getirdi. Lochbuie'de ise benzer şekilde, sürücüler hız sınırını sadece 1-2 mil/saat (1,6-3,2 km/s) aştıkları için cezalandırılıyordu. Yerel yönetimler, bu cezaların çoğunun hukuka aykırı olduğunu kabul ederek toplu iptal kararı aldılar. 9NEWS'in araştırması, eyalet çapında foto radar sistemlerinin şeffaflık ve adalet açısından ciddi sorunlar barındırdığını gösterdi. Bu durum, yasa koyucuları harekete geçirmeye itti.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu yasa, ABD'de trafik cezalarının adaletsiz kullanımına karşı atılmış önemli bir adım olarak görülüyor. Foto radar ve trafik kameraları, birçok eyalette gelir kaynağı olarak kullanılmakla eleştiriliyor. Colorado'daki örnek, bu tür sistemlerin denetlenmesi ve cezaların makul sınırlar içinde uygulanması gerektiğini ortaya koyuyor. Benzer tartışmalar Avrupa'da da yaşanıyor; örneğin Almanya'da hız kameralarının sadece belirli bir eşiğin üzerinde ceza kesmesi yaygın. Colorado yasası, diğer eyaletler ve ülkeler için bir model oluşturabilir. Ayrıca, yasanın trafik güvenliğine etkisi konusunda tartışmalar sürüyor. Bazı güvenlik uzmanları, küçük hız aşımlarının cezalandırılmamasının kazaları artırabileceğini savunurken, yasayı destekleyenler cezaların caydırıcılıktan çok gelir elde etmek için kullanıldığını belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de trafik cezaları ve radar uygulamaları sıkça tartışılan konular arasında. Özellikle hız sınırı ihlallerinde küçük aşımların cezalandırılması, sürücüler arasında memnuniyetsizlik yaratıyor. Colorado örneği, cezaların caydırıcı olmaktan çok gelir odaklı kullanılabileceğini gösteriyor. Türkiye'deki yerel yönetimler ve Emniyet Genel Müdürlüğü, benzer uygulamaların şeffaflığını artırmalı. Ayrıca, ceza miktarlarının ve eşik değerlerin makul düzeyde belirlenmesi, hukuk devleti ilkesi açısından önem taşıyor. Bu gelişme, trafik cezalarının adaletli dağıtımı konusunda küresel bir farkındalık yaratabilir ve Türkiye'deki düzenlemelere de ışık tutabilir.
