Hırvatistan'ın Split kentinde dün akşam oynanan Hajduk Split-Ajax UEFA Konferans Ligi maçı öncesinde ve karşılaşma sırasında Nazi yanlısı sloganlar atan Hırvat futbol taraftarları gözaltına alındı. Polis, olayla ilgili soruşturmanın sürdüğünü ve gözaltına alınanların kimliklerinin tespit edilmeye çalışıldığını açıkladı. Maç, Poljud Stadyumu'nda oynandı ve karşılaşma öncesinde tribünlerde ateşli meşaleler yakıldığı, ayrıca ayrımcı ifadeler içeren tezahüratlar yapıldığı belirtildi.
Olayın Arka Planı
Hajduk Split ile Ajax arasındaki UEFA Konferans Ligi müsabakası, Hırvatistan'ın en büyük kulüplerinden biri olan Hajduk'un taraftar grubu Torcida'nın yoğun katılımıyla gerçekleşti. Ancak maç öncesi ve sırasında bazı taraftarların Nazi selamı verdiği ve ırkçı sloganlar attığı iddia edildi. Hırvat polisi, stadyum çevresinde ve tribünlerde yapılan denetimlerde çok sayıda kişiyi gözaltına aldı. Gözaltına alınanların ifadeleri alınmak üzere karakola götürüldüğü öğrenildi. Olayla ilgili olarak Hırvat Futbol Federasyonu da bir açıklama yaparak olayı kınadığını duyurdu. Federasyon, ırkçılık ve ayrımcılığın futbol sahalarında yeri olmadığını vurguladı.
UEFA, maç sonrası yaptığı açıklamada olayı inceleyeceğini ve gerekli disiplin işlemlerini başlatacağını bildirdi. UEFA sözcüsü, "UEFA, ırkçılık ve ayrımcılıkla mücadelede kararlıdır. Bu tür davranışlar futbolun değerlerine aykırıdır ve soruşturma açılacaktır." dedi. Ajax kulübü de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda olaydan üzüntü duyduğunu ve ırkçılığa karşı durduğunu belirtti. Hajduk Split kulübü ise henüz resmi bir açıklama yapmadı.
Balkanlar'da futbol, özellikle Sırbistan ve Hırvatistan arasındaki rekabette milliyetçi duyguların sık sık tribünlere yansıdığı bir alan olarak biliniyor. Hajduk Split taraftarı Torcida, tarihsel olarak milliyetçi eğilimleriyle tanınırken, son yıllarda aşırı sağ grupların etkisi altına girdiği yönünde eleştiriler var. Bu olay, ülkede son dönemde artan aşırı sağ hareketlerin bir yansıması olarak yorumlanıyor. Hırvatistan'da 1990'lardaki savaşın ardından milliyetçilik zaman zaman siyasi söyleme de yansıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Avrupa'da futbol sahalarında ırkçılık ve ayrımcılık, son yıllarda artan bir sorun olarak öne çıkıyor. UEFA, ırkçılıkla mücadele kapsamında çeşitli kampanyalar yürütse de sahalarda benzer olaylar sık sık yaşanıyor. Özellikle Doğu Avrupa ve Balkanlar'da neo-Nazi sembollerinin tribünlerde görülmesi, Avrupa Birliği'nin temel değerlerine aykırı bir durum olarak değerlendiriliyor. Bu tür olaylar, aşırı sağın yükselişiyle birlikte Avrupa genelinde endişe kaynağı. Hırvatistan'ın AB üyesi olması ve Schengen bölgesine dahil olması, olayın Avrupa kamuoyunda daha fazla yankı uyandırmasına neden olabilir. Ayrıca UEFA'nın disiplin kuralları çerçevesinde kulüplere para cezası veya tribün kapatma gibi yaptırımlar uygulanması gündeme gelebilir. Bu tür olaylar, futbolun birleştirici gücüne gölge düşürürken, ülkelerin imajını da olumsuz etkiliyor.
Olayın ardından Hırvat basını, hükümet yetkililerinden açıklama bekliyor. İçişleri Bakanlığı'ndan henüz bir açıklama gelmedi. Ancak uzmanlar, bu tür olayların önlenmesi için daha sıkı denetim ve eğitim programları gerektiğini vurguluyor. Hırvatistan'da sivil toplum kuruluşları, aşırı sağ ve ırkçılıkla mücadelede daha etkin politikalar talep ediyor. Öte yandan, maçın sonucu da merak konusu. Hajduk Split ile Ajax arasındaki mücadele, futbolseverler tarafından yakından takip ediliyor. Ancak olaylar, maçın sonucunun gölgesinde kaldı.
UEFA'nın soruşturması sonucunda, eğer taraftarların ırkçı tezahüratları kanıtlanırsa, Hajduk Split kulübüne ciddi yaptırımlar uygulanabilir. Bu da kulübün mali açıdan zorlanmasına yol açabilir. Ayrıca, Hırvat futbolunun uluslararası itibarı zarar görebilir. Son yıllarda Hırvatistan, futbol altyapısı ve yetiştirdiği oyuncularla adından söz ettiriyordu. Ancak bu tür olaylar, ülke futbolunun imajına gölge düşürüyor. UEFA, geçmişte benzer olaylar nedeniyle birçok kulübe ceza verdi. Örneğin, 2019'da Montenegro ve Kosova arasındaki maçta yaşanan olaylar sonrası her iki federasyona da yaptırım uygulanmıştı. Bu olay da UEFA'nın ırkçılık konusundaki tutumunu bir kez daha test edecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hırvatistan'da yaşanan bu olay, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de Avrupa'da yükselen aşırı sağ ve ırkçılık trendi, Türk toplumu ve Avrupa'daki Türk diasporası için endişe verici. Futbol sahalarında artan ayrımcılık, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde ve Avrupa'daki vatandaşlarının güvenliği konusunda hassasiyetini artırıyor. Ayrıca, UEFA'nın ırkçılıkla mücadeledeki tutumu, Türkiye'nin de desteklediği evrensel değerler açısından önemli. Olay, sporun birleştirici gücüne vurgu yapılması gerektiğini hatırlatıyor. Türkiye, benzer olaylara karşı duyarlılığını koruyarak, uluslararası platformlarda ırkçılıkla mücadele çağrılarını sürdürmeli.
