İngiltere'de yüz binlerce insanı etkileyen ancak yaygın olarak bilinmeyen hipermobilite bozukluğu, eklemlerin normalden fazla esnek olmasıyla karakterize ediliyor ve ciddi ağrı ile yorgunluğa neden olabiliyor. 'Esnek hastalık' olarak da adlandırılan bu durum, hastaların büyük çoğunluğunun tanı almakta uzun süreler beklemesine yol açıyor. Uzmanlar, hipermobilite spektrum bozukluklarının (HSD) ve hipermobil Ehlers-Danlos sendromunun (hEDS) toplumda yeterince tanınmadığını ve bu nedenle birçok hastanın gereksiz yere acı çektiğini vurguluyor.
Gelişmenin Arka Planı
Hipermobilite, eklemlerin normalden fazla hareket açıklığına sahip olması durumudur. Bazı insanlar için bu, herhangi bir soruna yol açmazken diğerlerinde kronik ağrı, eklem çıkıkları, yorgunluk, sindirim problemleri ve otonom sinir sistemi disfonksiyonu gibi belirtilere neden olabilir. İngiltere'de EDS Derneği'nin verilerine göre, hEDS en yaygın EDS tipi olup yaklaşık her 5.000 kişiden birini etkilemektedir. Ancak uzmanlar, hafif vakaların göz ardı edilmesi nedeniyle gerçek sayının çok daha yüksek olduğunu tahmin ediyor.
Hastalığın tanınmaması, hastaların ortalama 10-14 yıl boyunca doğru tanı alamadan dolaşmasına neden olabiliyor. Birçok hasta, belirtilerinin 'stres' veya 'psikolojik' olarak değerlendirildiğini ve kendilerine inanılmadığını ifade ediyor. Bu durum, hastaların fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkiliyor. Son yıllarda sosyal medyada farkındalığın artmasıyla birlikte daha fazla insan bu durumu sorgulamaya başladı; ancak tıp dünyasında hâlâ yeterince bilinmiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hipermobilite bozuklukları yalnızca İngiltere'ye özgü değil; dünya genelinde yaygın olarak görülüyor. Kadınlarda daha sık teşhis edilen bu durum, bağ dokusundaki genetik bir farklılıktan kaynaklanıyor. Son araştırmalar, hEDS'nin COVID-19 sonrası gelişen uzun süreli semptomlarla da ilişkili olabileceğini gösteriyor. Bu da konunun küresel sağlık gündeminde daha fazla yer tutmasını sağlıyor. Bununla birlikte, birçok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de bu hastalığa sahip bireyler benzer zorluklarla karşılaşmaktadır. Uzmanlar, hipermobilite konusunda farkındalığın artırılması ve sağlık çalışanlarına yönelik eğitimlerin düzenlenmesi gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, doğrudan Türkiye ile ilgili olmamakla birlikte küresel bir sağlık sorununa dikkat çekmektedir. Türkiye'de de benzer semptomları olan hastalar, tanı ve tedavi sürecinde uzun süreler beklemekte ve yeterli uzman desteğine ulaşmakta zorlanabilmektedir. Türk sağlık sisteminde hipermobilite bozukluklarına ilişkin farkındalığın artırılması, hastaların yaşam kalitesini iyileştirebilir ve gereksiz tetkik ile tedavi maliyetlerini azaltabilir. Ayrıca, Türkiye'deki romatoloji ve fizik tedavi kliniklerinde bu konuda daha fazla araştırma yapılması ve hekim eğitimlerinin güncellenmesi önem taşımaktadır. Bu sayede, hem ulusal sağlık politikaları güçlendirilebilir hem de uluslararası tıp literatürüne katkı sağlanabilir.
