Hintli bir denizci, petrol tankeriyle Hürmüz Boğazı'ndan geçerken yaşadıklarını anlattı. Gemi sahibi şirketin riskli geçiş için ek ödeme vaat ettiğini, İran tarafından durdurulma tehdidiyle karşılaştığını ve ABD Donanması'nın kendilerine devam etmeleri yönünde güvence verdiğini belirtti. 42 yaşındaki gemi zabiti, kimliğinin gizli kalması kaydıyla Reuters'a yaptığı açıklamada, geçiş sırasında bir İran savaş gemisinin kendilerine "dur" işareti yaptığını, ancak ABD Donanması'na ait bir destroyerin araya girerek koruma sağladığını söyledi. Olay, İran'ın Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik müdahalelerinin arttığı bir dönemde yaşandı. Denizci, "Şirket bize ekstra risk primi ödedi, ancak o an hayatımın en korkunç anlarından birini yaşadım" ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı'nda artan gerilim
Hürmüz Boğazı, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği stratejik bir su yolu. Son aylarda İran'ın bölgedeki tacizkar eylemleri, uluslararası deniz ticaretini tehdit ediyor. ABD ve müttefikleri, İran Devrim Muhafızları'na bağlı deniz kuvvetlerinin ticari gemilere el koyma veya durdurma girişimlerini artırdığını belirtiyor. Hintli denizcinin anlattığı olay, bu gerilimin somut bir örneğini oluşturuyor. Gemi, Basra Körfezi'nden Umman Denizi'ne geçerken, İran savaş gemisi aniden yaklaştı ve durmasını işaret etti. Mürettebat panik halinde ABD Donanması'nın bölgedeki devriye gemilerine acil çağrı yaptı. Kısa süre içinde olay yerine gelen ABD destroyeri, İran gemisine karşı manevra yaparak tankerin güvenli geçişini sağladı. Denizci, "ABD gemisi olmasaydı ne olurdu bilmiyorum. İranlılar bizi durdurup sorguya çekebilir veya daha kötüsü olabilirdi" dedi.
Bölgesel ve küresel boyut
Hürmüz Boğazı'ndaki bu tür olaylar, küresel enerji güvenliği açısından ciddi riskler taşıyor. Petrol fiyatlarının dalgalanmasına neden olabilecek bu gerilimler, özellikle Asya ülkelerini doğrudan etkiliyor. Hindistan, ham petrol ithalatının büyük bir kısmını bu güzergahtan sağlıyor. Hintli denizcinin yaşadığı olay, denizcilerin güvenliği ve deniz ticaretinin sürekliliği açısından endişe verici. Uluslararası Deniz Ticareti Odası (ICS), bölgedeki güvenlik durumunun giderek kötüleştiğini belirterek, tüm denizcilerin ek önlemler almasını tavsiye ediyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın tacizkar eylemlerini kınarken, bölgedeki varlığını artırarak ticari gemilere refakat hizmeti sağlıyor. İran ise bu tür iddiaları reddederek, uluslararası hukuka uygun şekilde bölgede denetim yaptığını savunuyor. Uzmanlar, İran'ın bu hamlelerinin, nükleer müzakerelerde elini güçlendirmek veya ekonomik baskılara karşı misilleme amaçlı olabileceğini değerlendiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, Türkiye'yi doğrudan ilgilendirmese de bölgesel istikrarı etkileme potansiyeli taşıyor. Türkiye, enerji ihtiyacının önemli bir kısmını Körfez ülkelerinden ve İran'dan karşılıyor; boğazda yaşanacak bir kriz, petrol fiyatlarını yukarı çekerek Türkiye'nin enerji maliyetlerini artırabilir. Ayrıca, Türkiye'nin deniz ticaret filosu ve Boğazlar üzerinden yürüttüğü ticaret, küresel deniz güvenliğindeki her türlü aksaklıktan etkilenebilir. Ankara, bölgede tansiyonun düşürülmesi ve denizcilik emniyetinin sağlanması için diplomatik girişimlerde bulunmalı; aynı zamanda enerji arz kaynaklarını çeşitlendirerek bu tür risklere karşı hazırlıklı olmalıdır.
